New Orleans Vietnamese Online - Tài LiŒu KÏ ThuÆt

Khái NiŒm CÖ Bän VŠ Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu

CÃu Trúc cûa Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu
(The Structure of Internet)
PhÜÖng Thành NguyÍn (rev. 08/14/95)

L©i Mª ñÀu
NhÜ chúng ta Çã bi‰t qua nhiŠu bài nói vŠ s¿ bành trÜ§ng và công døng cûa Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu Çã thay Ç°i tr¿c ti‰p vŠ xã h¶i, giáo døc, khoa h†c và cách thÙc làm viŒc cûa Ç©i sÓng hiŒn naœ Ngày nay, ngÒi trên m¶t máy vi tính ngÜ©i sº døng có th‹ gºi thÜ ÇiŒn t§i m¶t nÖi cách xa hàng ngàn cây sÓ, có th‹ gºi ho¥c lÃy nh»ng tài liŒu, d» kiŒn khoa h†c tØ m¶t nÖi lÜu tr» xa xæm, có th‹ quan sát và thâu thÆp chi ti‰t vŠ th©i ti‰t tåi nhiŠu nÖi trên th‰ gi§i, có th‹ bình luÆn hÀu nhÜ tÃt cä m†i viŒc gì trong xã h¶i, có th‹ l¡ng nghe tin tÙc trong ngày (voice news) b¢ng nhiŠu thÙ ti‰ng, ho¥c có th‹ tr¿c ti‰p chÙng ki‰n bu°i phóng phi thuyŠn Con Thoi (live coverage on Internet) v.v.
Nh»ng ÇiŠu k‹ trên chÌ là nói lên m¶t phÀn nào vŠ nh»ng công døng cûa Internet mang låi cho m†i ngÜ©i. NhÜng n‰u chúng ta th¡c m¡c t¿ hÕi tåi sao tÃt cä nh»ng ÇiŠu trên có th‹ th¿c hiŒn ÇÜ®c? Làm sao m¶t máy vi tính có th‹ liên låc ho¥c nói chuyŒn v§i m¶t máy vi tính khác? Làm sao m¶t bÙc thÜ ÇiŒn låi t§i Çúng ngÜ©i nhÆn trong hàng triŒu ngÜ©i sº døng? Làm cách nào mà khi chuy‹n täi hàng triŒu triŒu tín hiŒu mà tÃt cä tín hiŒu không bÎ bÕ sót ho¥c sai biŒt ho¥c bÎ thÃt låc? Và còn nhiŠu câu hÕi tÜÖng t¿ nhÜ vÆy liên quan t§i Internet mà nhiŠu ngÜ©i th¡c m¡c t¿ hÕi.
Møc Çích cûa bài này là Çem låi cho ngÜ©i Ç†c m¶t khái niŒm cÖ bän vŠ CÃu Trúc cûa Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu. ñŠ tài này së bao gÒm nhiŠu phÀn, m‡i phÀn së trình bày m¶t khía cånh cûa s¿ cÃu trúc này. Ý ÇÎnh cûa tác giä là chÌ mong Çóng góp vào ki‰n thÙc ph° thông h¢ng ngày cûa m†i ngÜ©i. Vì là møc Çích nhÜ vÆy cho nên có nhiŠu Çi‹m ÇÜ®c tác giä cÓ tình bÕ sót ho¥c chÌ nói sÖ qua Ç‹ làm giäm b§t s¿ phÙc tåp.

PhÀn 1: Bäng TruyŠn Tin (Communication Adaptor)

1) Bäng TruyŠn Tin
M¶t máy vi tính này muÓn liên låc v§i m¶t máy vi tính khác thì m‡i máy Çó cÀn phäi có trang bÎ m¶t Bäng TruyŠn Tin (communication adaptor). Bäng TruyŠn Tin này giúp máy vi tính chuy‹n Çi ho¥c nhÆn lÃy tín hiŒu (signal) tØ m¶t môi trÜ©ng truyŠn tin (medium). HiŒn nay có nhiŠu loåi môi trÜ©ng truyŠn tin khác nhaø Môi trÜ©ng truyŠn tin dùng Ç‹ liên k‰t nh»ng máy vi tính n¢m gÀn nhau g†i là LAN (Local Area Network) thí dø nhÜ Token Ring, Ethernet v.v. Môi trÜ©ng truyŠn tin dùng Ç‹ liên k‰t nh»ng máy vi tính trong khu v¿c l§n hÖn g†i là MAN (Metropolitan Area Network). Môi trÜ©ng này thÜ©ng chuy‹n täi tín hiŒu v§i vÆn tÓc ca† Môi trÜ©ng truyŠn tin cuÓi g†i là WAN (Wide Area Network) dùng Ç‹ liên låc giºa các máy vi tính tØ xå NhÜ vÆy máy vi tính cÀn phäi có Bäng TruyŠn Tin thích h®p tùy thu¶c vào môi trÜ©ng truyŠn tin mà máy vi tính Çó móc nÓi vào. Thí dø cûa nh»ng Bäng TruyŠn Tin thông døng nhÃt: Token Ring, Ethernet, X.25, FDDI, Serial Line v.v. Vài môi trÜ©ng truyŠn tin có th‹ chuy‹n täi tín hiŒu v§i vÆn tÓc khác nhau nhÜ Token Ring có th‹ chuy‹n täi v§i 4 MB (4 Mega bits per second - 4 triŒu ÇÖn hiŒu trong m¶t giây) ho¥c là 16 MB. Serial Line cÛng có th‹ có nhiŠu vÆn tÓc khác nhau tØ 56 KB (56 ngàn ÇÖn hiŒu/gia^y) cho t§i hÖn 2 MB. VÆn tÓc cûa môi trÜ©ng truyŠn tin Ethernet thông thÜ©ng là 10 MB nhÜng ít khi nào lÜu lÜ®ng tín hiŒu Çåt t§i mÙc này vì s¿ va chåm cûa các tín hiŒu (Signal Collission). GÀn Çây ngÜ©i ta Çã ch‰ ra Bäng TruyŠn Tin Ethernet có vÆn tÓc t§i 100 MB nhÜng vÅn chÜa ÇÜ®c ph° bi‰n l¡m. CÛng cÀn nên bi‰t là môi trÜ©ng FDDI chuy‹n täi tín hiŒu b¢ng ánh sáng cho nên Çåt ÇÜ®c vÆn tÓc rÃt cao lên t§i hÖn 100 MB. Ngoài ra hiŒn gi© m¶t loåi bäng truyŠn tin Çang ÇÜ®c m†i ngÜ©i chú š t§i là ATM (Asynchronous Transfer Mode) là m¶t loåi bäng truyŠn tin có th‹ chuy‹n täi tín hiŒu m¶t cách nhanh chóng tØ vài chøc MB cho t§i hÖn 100 MB trong m¶t giâœ
2) M¡t LÜ§i (Network)

Nh»ng máy vi tính có cùng chung m¶t loåi Bäng TruyŠn Tin, cùng liên k‰t chung v§i nhau b¢ng ÇÜ©ng dây chuy‹n täi (wire) thì h®p thành m¶t M¡t LÙo+'i (Network) (Chú š: ThÆt ra m¶t m¡t lÜ§i có th‹ do vài môi trÜ©ng truyŠn tin khác nhau tåo thành. TrÜ©ng h®p này là do s¿ nÓi cÀu (bridging) và së ÇÜ®c trình bày sau). Trong M¡t LÜ§i này tÃt cä các Bäng TruyŠn Tin phäi ÇÒng š và phäi thÓng nhÃt v§i nhau vŠ vài d» kiŒn thí dø nhÜ vŠ vÆn tÓc, (4 MB or 16 MB cho Token Ring v.v), vŠ Nghi ThÙc cûa Khung tín hiŒu (IEEE 802.5 cho Token Ring, IEEE 802.3 ho¥c DIX cho Ethernet, Frame Relay or Point-To-Point cho Serial Line v.v.), vŠ t°ng sÓ nguyên hiŒu (byte) tÓi Ça trong m¶t Khung (maximum tranmission unit in a frame) v.v. NgÜ©i sº døng máy vi tính bình thÜ©ng không cÀn phäi quan tâm Ç‰n vÃn ÇŠ này. TÃt cä nh»ng d» kiŒn cÀn thi‰t cÀn s¡p x‰p này Çã ÇÜ®c các chuyên viên ñiŠu Hành Mång LÜ§i (Network Administrators) lo liŒu.
3) Khung Tín HiŒu (frame or packet)
Các máy vi tính khi liên låc v§i nhau thì gºi cho nhau các khung tín hiŒu. Các khung tín hiŒu này khác nhau tùy thu¶c vào môi trÜ©ng truyŠn tin. PhÀn ÇÀu cûa Khung tín hiŒu này có chÙa Ç¿ng các d» kiŒn cÀn thi‰t vŠ máy gºi và máy nhÆn. ñiŠu cÀn bi‰t là khi m¶t khung tín hiŒu ÇÜ®c chuy‹n täi tØ m¶t m¡t lÜ§i này sang m¶t m¡t lÜ§i khác thì phäi nh© Ç‰n các máy Chuy‹n Ti‰p (routers) ho¥c là máy CÀu (bridges). NhiŠu khi vì có s¿ xác ÇÎnh khác nhau vŠ kích thÜ§c cûa khung (frame size) giºa các môi trÜ©ng cho nên các khung tín hiŒu này có th‹ bÎ bÈ gÄy ra làm nhiŠu Khung nhÕ (fragmentation) do các máy Chuy‹n Ti‰p nhÜng các máy này së hàn g¡n låi (assembly) các Khung Çó trÜ§c khi Ç‰n máy nhÆn. (Chú š: Có nhiŠu ngÜ©i và nhiŠu tài liŒu thÜ©ng dùng danh tØ "túi" tín hiŒu (packet) thay vì danh tØ khung tín hiŒu. ñiŠu này không có gì là sai chÌ vì do s¿ quen thu¶c mà thôi).
4) ñÎa chÌ cûa Bäng TruyŠn Tin (Adaptor's MAC-Address or Physical Address)
M‡i Bãng TruyŠn Tin ÇŠu có m¶t ÇÎa chÌ khác nhaø Các ÇÎa chÌ này g†i là MAC Address (Medium Access Control Address). M‡i ÇÎa chÌ do 6 nguyên hiŒu tåo thành. Có th‹ hi‹u MAC-addrress này cÛng nhÜ sÓ an sinh xã h¶i, sÓ cæn cÜ§c cûa m‡i ngÜ©i. Nh© vào MAC-Address này mà các Khung tín hiŒu tìm Çúng vÎ trí cûa Bäng TruyŠn Tin cûa máy nhÆn trong m¡t lÜ§i. MAC-address cûa m‡i Bäng TruyŠn Tin ÇÜ®c kh¡c vào (burned in) trong lúc các Bäng TruyŠn Tin ÇÜ®c ch‰ tåo tåi các nhà máy sän xuÃt. Thông thÜ©ng trong lúc sº døng các Bäng TruyŠn Tin ngÜ©i ta ít khi nào thay Ç°i các MAC-address này nhÜng Çôi khi cÛng cÀn thi‰t Ç‹ sºa Ç°i nó thành m¶t ÇÎa chÌ khác. ñiŠu cÀn bi‰t là m¶t máy vi tính có th‹ có m¶t Bäng TruyŠn Tin ho¥c có nhiŠu Bäng TruyŠn Tin giÓng ho¥c khác loåi. Các máy vi tính có g¡n nhiŠu bäng TruyŠn Tin thì ÇÜ®c móc nÓi vào nhiŠu m¡t lÜ§i khác nhaø
Trên th¿c t‰ ngÜ©i sº døng máy vi tính rÃt ít khi nào bi‰t Bäng TruyŠn Tin cûa máy h† thu¶c loåi gì ho¥c ÇÎa chÌ MAC cûa nó. ThÆt vÆy, nh»ng ÇiŠu k‹ trên rÃt phÙc tåp cho ngÜ©i sº døng. Thí dø m¶t ngÜ©i ª Máy A muÓn gºi m¶t bÙc thÜ ÇiŒn t§i Máy B thì ngÜ©i ª Máy A không th‹ nào bi‰t ho¥c nh§ n°i cái ÇÎa chÌ bao gÒm 6 nguyên hiŒu cûa Máy B và cûa riêng máy mình. Vì vÆy ngÜ©i ta Çã Ç¥t ra nhiŠu Nghi ThÙc khác nhau Ç‹ giúp các máy liên låc v§i nhau dÍ dàng hÖn thí dø nhÜ AppleTalk, NetBios, XNS, IPX (Novell), IP v.v. Vì Internet d¿a vào Nghi ThÙc IP (Internet Protocol) cho nên các phÀn sau cûa bài này ÇŠu nói vŠ Nghi ThÙc IP mà thôi .

PhÀn 2 - ñÎa ChÌ IP
Xin nh¡c låi là khi m¶t máy vi tính muÓn liên låc v§i m¶t máy vi tính khác thì máy vi tính này phäi bi‰t ÇÎa chÌ cûa Bäng TruyŠn Tin cûa máy kia và cûa chính nó. NhÜng vì ÇÎa chÌ cûa Bäng TruyŠn Tin (MAC-Address) rÃt dài (6 nguyên hiŒu) và rÃt khó nh§ nên ngÜ©i ta Çã lÆp ra nh»ng Nghi ThÙc Ç‹ làm giän dÎ hóa và cho ngÜ©i sº døng và nh»ng ngÜ©i vi‰t ChÜÖng Trình dÍ hi‹u hÖn. Có nhiŠu loåi Nghi ThÙc khác nhau nhÜng n°i bÆt nhÃt và thông døng nhÃt là Nghi ThÙc IP. Nh© Nghi ThÙc IP này mà Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu Çã mª r¶ng trên kh¡p th‰ gi§i. Nghi ThÙc IP này Çã thành công trong viŒc móc mÓi hàng træm ngàn máy vi tính Çû loåi trên toàn cÀu låi v§i nhaø Bài này chÌ trình bày vŠ cÃu trúc cûa ÇÎa chÌ IP tÙc là m¶t trong nh»ng Çi‹m chính cûa Nghi ThÙc IP.
I - ñÎa ChÌ IP (Internet Address)
Khi ngÜ©i ta lÆp ra Nghi ThÙc IP, phÀn ÇÎa chÌ IP Çã ÇÜ®c nghiên cÙu và ch†n l¿a sao cho m‡i Bäng TruyŠn Tin mang m¶t ÇÎa chÌ Ç¶c lÆp không bÎ trùng v§i m¶t ÇÎa chÌ nào khác và làm cho phÀn tìm ki‰m ÇÎa chÌ trong Mång LÜ§i dÍ dàng hÖn (routing).
1) Cách CÃu Tåo
ñÎa ChÌ IP bao gÒm 4 nguyên hiŒu (4-bytes) và ÇÜ®c kš hiŒu nhÜ sau:
X.X.X.X
X tÜ®ng trÜng cho m¶t nguyên hiŒu và có th‹ có giá trÎ tØ 0 - 255. NhÜ vÆy các ÇÎa chÌ IP gÒm 4 sÓ, m‡i sÓ cách biŒt nhau b¢ng dÃu chÃm và ÇÜ®c mang giá trÎ tØ 0 cho t§i 255. Thí dø nhÜ:

153.2.16.251
ñÎa chÌ IP còn ÇÜ®c chia ra làm 5 l§p (Classes) tùy thu¶c và giá trÎ cûa nguyên hiŒu ÇÀu tiên (First Byte). 5 l§p này là
N‰u nguyên hiŒu ÇÀu tiên mang giá trÎ:
1 - 126 : thu¶c l§p A, thí dø nhÜ 9.X.X.X 128 - 191 : thu¶c l§p B, thí dø nhÜ 151.X.X.X 192 - 223 : thu¶c l§p C, thí dø nhÜ 198.X.X.X 224 - 239 : thu¶c l§p D, ÇÎa chÌ Ç¥c biŒt 240 - 247 : thu¶c l§p E, chÜa ÇÜ®c xài t§i
Trong 5 l§p ÇÎa chÌ này thì 3 l§p ÇÎa chÌ A, B, và C là ÇÜ®c dùng r¶ng räi nhÃt .
Chú š: Vì Ça sÓ các máy vi tính chÌ có m¶t Bäng TruyŠn Tin duy nhÃt cho m‡i máy. Vì vÆy ÇÎa chÌ IP cûa Bäng TruyŠn Tin có th‹ hi‹u là ÇÎa chÌ IP cûa máy vi tính. NhÜ vÆy, khi tác giä xài ÇÎa chÌ IP cûa máy vi tính thì Ç¶c giä có th‹ hi‹u ngÀm Çó là ÇÎa chÌ IP cûa Bäng TruyŠn Tin.
2 Ý Nghïa
ñÎa ChÌ IP còn ÇÜ®c chia ra làm hai phÀn. PhÀn thÙ nhÃt là ÇÎa chÌ cûa M¡t LÜ§i (Network portion or netid) và phÀn còn låi là ÇÎa chÌ cûa máy vi tính (host portion or hostid). ñiŠu cÀn bi‰t là phÀn ÇÎa chÌ cûa máy vi tính trong ÇÎa chÌ IP khi tÃt cä các ÇÖn hiŒu ÇŠu là 1's ho¥c là 0's thì ÇÜ®c dùng Ç‹ truyŠn tin theo lÓi t°ng phát, vì vÆy nh»ng ÇÎa chÌ Ç¥c biŒt này không ÇÜ®c dùng cho máy vi tính. PhÀn ÇÎa chÌ cûa M¡t LÜ§i và cûa máy vi tính dài ng¡n khác nhau tùy thu¶c vào ÇÎa chÌ IP Çó thu¶c vŠ l§p nào. Theo qui ÇÎnh thì
ñÎa chÌ M¡t LÜ§i ñÎa chÌ cûa máy ----------------- ---------------------- L§p A : 1 nguyên hiŒu ÇÀu 3 nguyên hiŒu còn låi L§p B : 2 nguyên hiŒu ÇÀu 2 nguyên hiŒu còn låi L§p C : 3 nguyên hiŒu ÇÀu 1 nguyên hiŒu còn låi
Thí dø:

- 9.67.5.13
ñây là ÇÎa chÌ IP thu¶c l§p A . NhÜ vÆy ÇÎa chÌ cûa M¡t LÜ§i së là 9.0.0.0 và phÀn 67.5.13 là ÇÎa chÌ cûa máy vi tính trong M¡t LÜ§i Çó.

- 145.5.7.25

ñây là ÇÎa chÌ IP thu¶c l§p B. 145.5.0.0 së là ÇÎa chÌ cûa M¡t LÜ§i và 7.25 là ÇÎa chÌ cûa máy vi tính trong M¡t LÜ§i Çó.

- 212.15.153.8

ñây là ÇÎa chÌ IP thu¶c l§p C. ñiå chÌ M¡t LÜ§i së là 212.15.153.0 và ÇÎa chÌ cûa máy vi tính trong M¡t LÜ§i Çó là 8 .

NhÜ vÆy ÇÎa chÌ IP cûa máy vi tính ÇÜ®c chia ra làm hai phÀn: ÇÎa chÌ cûa M¡t LÜ§i và ÇÎa chÌ cûa máy vi tính trong M¡t LÜ§i Çó. Nh© vào s¿ phân chia ra làm hai phÀn này mà s¿ chuy‹n ti‰p tín hiŒu tØ m¶t m¡t lÜ§i này t§i m¶t m¡t lÜ§i khác ÇÜ®c dÍ dàng hÖn. Các máy Chuy‹n Ti‰p (routers) chÌ cæn cÙ vào ÇÎa chÌ cûa m¡t lÜ§i và së chuy‹n ti‰p túi tín hiŒu tØ m¡t lÜ§i này qua m¡t lÜ§i khác cho t§i khi t§i Çúng ÇÎa chÌ cûa m¡t lÜ§i Çó. Khi túi tín hiŒu Çã t§i Çúng m¡t lÜ§i rÒi thì máy Chuy‹n Ti‰p së chuy‹n túi tín hiŒu cho máy nhÆn cæn cÙ vào phÀn ÇÎa chÌ cûa máy nhÆn trên ÇÎa chÌ IP.
II - Cách TruyŠn Tin
Có 3 cách truyŠn tin theo Nghi ThÙc IP. Cách thÙ nhÃt g†i là T°ng Phát (Broadcast), cách thÙ nhì g†i là ña Phát (Multicast) và cách sau cùng là ñÖn Phát (Unicast).
1) T°ng Phát (Broadcast)

M¶t máy vi tính truyŠn tin theo lÓi T°ng Phát có nghïa là tÃt cä m†i máy vi tính móc nÓi chung trong m¶t M¡t LÜ§i ÇŠu nhÆn ÇÜ®c tín hiŒu Çó phát ra tØ máy vi tính Çó. LÓi T°ng Phát b¡t bu¶c tÃt cä các ÇÖn hiŒu (bit) trong phÀn ÇÎa chÌ cûa máy phäi là 1 ho¥c là 0. Thông thÜ©ng ngÜ©i ta thÜ©ng ch†n giá trÎ 1 cho lÓi T°ng Phát.
Thí dø nhÜ m¶t máy vi tính có ÇÎa chÌ IP là 201.5.125.7. ñây là ÇÎa chÌ IP thu¶c l§p C, nhÜ vÆy phÀn ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i së là
201.5.125
Nguyên hiŒu thÙ tÜ là phÀn ÇÎa chÌ cûa máy vi tính. Theo lÓi t°ng phát thì tÃt cä ÇÖn hiŒu trong phÀn ÇÎa chÌ cûa máy phäi là 1. NhÜ ta bi‰t m¶t nguyên hiŒu có 8 ÇÖn hiŒu, n‰u vi‰t nguyên hiŒu thÙ tÜ theo hŒ nhÎ phân ta có
11111111
tÙc là b¢ng giá trÎ 255 theo hŒ thÆp phân. NhÜ vÆy khi máy vi tính Çó truyŠn tin t§i ÇÎa chÌ 201.5.125.255 thì tÃt cä các máy vi tính n¢m trong m¡t lÜ§i 201.5.125 ddŠu nhÆn ÇÜ®c tín hiŒu tØ máy 201.5.125.7 phát rå (Chú š: M¥c dÀu phÀn l§n các công ty ÇŠu dùng giá trÎ 1's cho viŒc T°ng Phát nhÜng có công ty låi dùng giá trÎ 0's cho viŒc T°ng Phát. NhÜ thí dø trên thì ÇÎa chÌ 201.5.125.0 së có công døng t°ng phát. Vì th‰, giá trÎ 0's và 1's Ç‹ dành cho viŒc t°ng phát và không ÇÜ®c xài cho phÀn ÇÎa chÌ cûa máy trong ÇÎa chÌ IP cûa các máy vi tính)
2) ña Phát (Multicast)
ña Phát có nghïa là khi m¶t máy vi tính truyŠn tin theo lÓi ña Phát thì chÌ m¶t nhóm máy vi tính nhÃt ÇÎnh nào Çó trong M¡t LÜ§i có th‹ nhÆn ÇÜ®c tín hiŒu mà thôÎ Nói theo m¶t cách khác, m¶t nhóm máy vi tính trong m¶t m¡t lÜ§i ÇÒng š v§i nhau Ç‹ ch†n m¶t ÇÎa chÌ Ç¥c biŒt Ç‹ m‡i khi máy nào trong nhóm dùng ÇÎa chÌ Ç¥c biŒt Çó Ç‹ phát ra thì tÃt cä các máy vi tính trong nhóm Çó ÇŠu nhÆn ÇÜ®c. NhÜ vÆy m¶t máy vi tính nào muÓn nhÆn ÇÜ®c các túi tín hiŒu phát theo lÓi ña Phát thì máy tính Çó phäi bi‰t trÜ§c ÇÎa chÌ ña Phát Çó.
Các ÇÎa chÌ ña Phát thu¶c vào l§p D. Thí dø nhÜ m¶t máy vi tính Y có ÇÎa chÌ IP là 201.5.125.7 muÓn dùng cách ña Phát thì máy vi tính Çó có th‹ dùng m¶t ÇÎa chÌ thu¶c l§p D nhÜ 224.0.0.5. Nh»ng máy vi tính nào trên m¡t lÜ§i Çó thu¶c nhóm 224.0.0.5 thì nhÆn ÇÜ®c tín hiŒu phát ra tØ máy Y còn nh»ng máy khác thì không hay bi‰t gì (Chú š: m¶t máy vi tính muÓn tham gia vào m¶t nhóm thu¶c ña Phát thì máy vi tính Çó phäi s¡p Ç¥t Bäng TruyŠn Tin có khä næng phát và nhÆn ÇÎa chÌ ña Phát).
ñiŠu nên chú š là các bäng truyŠn tin thu¶c loåi Ethernet dùng m¶t sÓ ÇÎa chÌ MAC Ç¥c biŒt Ç‹ truyŠn tin theo lÓi Ça phát. TrÜ§c khi túi tín hiŒu ÇÜ®c truyŠn Çi thì phäi qua m¶t giai Çoån g†i là ÇÓi chi‰u (mapping) Ç‹ chuy‹n ÇÎa chÌ Ça phát tØ nghi thÙc IP sang ÇÎa chÌ MAC cûa môi trÜ©ng truyŠn tin Ethernet.
3) ñÖn Phát (Unicast)
Loåi này thông døng nhÃt, có nghïa là m¶t máy vi tính liên låc riêng rë v§i m¶t máy vi tính khác trên m¡t lÜ§i Çó ho¥c là trên m¶t m¡c lÜ§i khác.
BÃt cÙ môi trÜ©ng truyŠn tin nào cÛng có th‹ vÆn chuy‹n cách ñÖn Phát. NhÜng có nh»ng môi trÜ©ng truyŠn tin không có khä næng truyŠn tin theo lÓi t°ng phát ho¥c là Ça phát. NhÜ vÆy m¶t máy vi tính truyŠn tin b¢ng cách nào thì tùy thu¶c vào môi trÜ©ng truyŠn tin cûa máy Çó móc nÓi vào.
III - M¡t LÜ§i Phø và ñÎa ChÌ Phø (Subnetwork and Mask address)

1) M¡t LÜ§i Phø (Subnetwork)

NhÜ nh»ng phÀn trên cho thÃy m¶t ÇÎa chÌ IP cûa m¶t máy vi tính ÇÜ®c chia ra làm hai phÀn, phÀn ÇÎa chÌ cho m¡t lÜ§i và phÀn còn låi cho máy vi tính.
Thí dø nhÜ ÇÎa chÌ thu¶c l§p C:
201.5.125.5
có ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i là 201.5.125 có th‹ chÙa t§i 254 máy vi tính (tØ 1 cho t§i 254).
Thí dø m¶t ÇÎa chÌ khác thu¶c l§p B:
145.12.5.5
phÀn ÇÎa chÌ cûa m¡t lÜ§i së là 145.12 có khä næng chÙa t§i 65.534 máy vi tính (1).
Thí dø m¶t ÇÎa chÌ khác thu¶c l§p B:
9.67.12.6
phÀn ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i së là 9 có khä næng chÙa t§i 16.777.214 máy vi tính (1).
Trên th¿c t‰ thì không có m¶t m¡t lÜ§i nào låi có sÙc chÙa nh»ng sÓ kh°ng lÒ vŠ máy tính nhÜ vÆy. Thông thÜ©ng m‡i m¡t lÜ§i chÌ chÙa vào khoäng vài chøc ho¥c vài træm máy vi tính mà thôÎ Nghi ThÙc IP Çã cho phép ngÜ©i ta thay Ç°i m¶t ÇÎa chÌ IP Ç‹ ÇÜ®c thêm nhiŠu m¡t lÜ§i phø ÇÒng th©i giäm b§t Çi sÓ lÜ®ng máy vi tính trong m‡i m¡t lÜ§i. NhÜ vÆy viŒc ÇiŠu hành, theo dÕi, cách s¡p x‰p vÎ trí máy vi tính ÇÜ®c dÍ dàng và th¿c t‰ hÖn nhiŠu.
Cách tåo thêm m¡t lÜ§i phø là ngÜ©i ta dùng m¶t phÀn cûa nguyên hiŒu thÙ hai ho¥c thÙ ba ho¥c thÙ tÜ Ç‹ tåo thêm m¡t lÜ§i phø.
Thí dø nhÜ ÇÎa chÌ IP l§p B:
145.12.5.5
Theo ÇÎa chÌ này thì phÀn ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i së là 145.12 nhÜng n‰u nguyên hiŒu thÙ ba ÇÜ®c dùng Ç‹ tåo thêm m¡t lÜ§i phø thì ÇÎa chÌ cûa m¡t lÜ§i phø cûa ÇÎa chÌ trên së là 145.12.5. NhÜ vÆy tØ m¶t m¡t lÜ§i 145.12 chÙa ÇÜ®c 65.534 máy vi tính sau khi dùng nguyên hiŒu thÙ ba Ç‹ có thêm m¡t lÜ§i phø thì ta ÇÜ®c 254 m¡t lÜ§i phø (tØ 145.12.1 cho t§i 145.12.254) và m‡i m¡t lÜ§i có th‹ chÙa ÇÜ®c 254 máy vi tính. Chú š là ª nguyên hiŒu thÙ ba hai giá trÎ 0 và 255 Çã không ÇÜ®c dùng t§i. ñiŠu này là do qui Ü§c chung là tÃt cä các ÇÖn hiŒu cûa phÀn ÇÎa chÌ phø không ÇÜ®c có giá trÎ là 0's ho¥c là 1's. NhÜ ta Çã bi‰t giá trÎ 0 và giá trÎ 255 theo hŒ nhÎ phân së là 00000000 và 11111111 trái v§i ÇiŠu qui ÇÎnh. Vì vÆy hai giá trÎ này bÎ loåi bÕ.
NgÜ©i ta có th‹ dùng thêm vài ÇÖn hiŒu trong nguyên hiŒu k‰ ti‰p Ç‹ tåo thêm m¡t lÜ§i phø nhÜng vì s¿ phÙc tåp cûa nó cho nên không ÇÜ®c trình bày ª Çâœ
2) ñÎa chÌ Phø (Mask Address)
Làm cách nào Ç‹ m¶t máy tính bi‰t ÇÜ®c trong m¶t ÇÎa chÌ IP thì phÀn nào së là ÇÎa chÌ cûa m¡t lÜ§i và phÀn nào thu¶c vŠ máy vi tính? ñ‹ giúp máy vi tính tìm ra ÇÎa chÌ cûa hai phÀn này Nghi ThÙc IP Çã Ç¥t ra thêm m¶t ÇÎa chÌ phø Çi kèm theo v§i ÇÎa chÌ IP. Theo qui ÇÎnh ÇÎa chÌ
L§p ñÎa chÌ phø A 255.0.0.0 B 255.255.0.0 C 255.255.255.0
B¢ng vào vài phép tính (2) mà máy tính së tìm ra ÇÜ®c ÇÎa chÌ cûa m¡t lÜ§i. Có nh»ng ÇÎa chÌ phø nhÜ 255.255.240.0, 255.255.248.0, 255.255.255.240 ho¥c là 255.255.255.192 v.v. là do s¿ thay Ç°i ÇÎa chÌ IP Ç‹ có thêm nh»ng m¡t lÜ§i phø. (3)
Trên th¿c t‰ ngÜ©i ta thÜ©ng dùng m¡t lÜ§i phø Ç‹ tåo thành nh»ng mång lÜ§i trong khu v¿c cûa h† (4). Có th‹ nói r¢ng HŒ ThÓng Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu là t°ng h®p cûa s¿ móc nÓi cûa nh»ng m¡t lÜ§i phø mà rå
Thông thÜ©ng khi m¶t máy vi tính ÇÜ®c móc nÓi vào m¶t m¡t lÜ§i thì máy vi tính Çó së ÇÜ®c các chuyên viên ñiŠu Hành Mång LÜ§i cÃp pháp cho m¶t ÇÎa chÌ IP cùng v§i ÇÎa chÌ phø.

PhÀn Ç†c thêm

Giäi thích tåi sao (a) m¶t ÇÎa chÌ l§p B chÙa 65.534, và (b) l§p A chÙa t§i 16.777.214?
Trä l©i:
(a) Theo ÇÎa chÌ thu¶c l§p B thì nguyên hiŒu thÙ ba và thÙ tÜ là ÇÎa chÌ cûa máy. M¶t nguyên hiŒu (byte) có Ç‰n 256 giá trÎ tØ 0 cho t§i 255. NhÜ vÆy
t°ng sÓ máy = 256 x 256 = 65536
NhÜng khi có hai giá trÎ mà nguyên hiŒu ba và tÜ không ÇÜ®c xài là X.X.0.0 và X.X.255.255. Vì vÆy
t°ng sÓ máy = 65536 - 2 = 65534

(b) TÜÖng t¿ nhÜ câu (a)
t°ng sÓ máy = 256 x 256 x 256 = 16777216
Loåi bÕ hai giá trÎ X.0.0.0 và X.255.255.255
t°ng sÓ máy = 16777216 - 2 = 16777214

Dùng phép tính nào Ç‹ la^'y ÇÜ®c phÀn (a) ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i và phÀn?
Trä l©i:
(a) Dùng phép tính AND trong hŒ nhÎ phân
Thí dø:
ÇÎa chÌ IP : 145.5.12.67
ÇÎa chÌ phø: 255.255.0.0

Vi‰t theo hŒ nhÎ phân 10010001.00000101.00001100.01000011 AND 11111111.11111111.00000000.00000000 ----------------------------------- 10010001.00000101.00000000.00000000
giá trÎ này theo hŒ thÆp phân së là 145.5.0.0

Có m¶t ÇÎa chÌ IP là 145.5.35.12 và ÇÎa chÌ phø cûa nó là 255.255.240.0. Làm sao tìm (a) ñÎa chÌ m¡t lÜ§i phø? (b) ÇÎa chÌ t°ng phát trong m¡t lÜ§i phø Çó?
Trä l©i:
(a)
ÇÎa chÌ IP: 145.5.35.12
ÇÎa chÌ phø: 255.255.240.0

Vi‰t theo hŒ nhÎ phân ÇÎa chÌ IP: 10010001.00000101.00100011.00001100 ÇÎa chÌ phø: 11111111.11111111.11110000.00000000

Dùng phép tính AND Ç‹ tìm ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i phø:
ñÎa chÌ m¡t lÜ§i phø së là:

10010001.00000101.00100000.00000000
theo hŒ thÆp phân së là: 145.5.32.0

(b)
ñÎa chÌ t°ng phát b¡t bu¶c các ÇÖn hiŒu trong phÀn ÇÎa chÌ cûa máy phäi là 1's. TÙc là các ÇÖn hiŒu sau Çây:
10010001.00000101.00100000.00000000 ^^^^ ^^^^^^^^

NhÜ vÆy ÇÎa chÌ t°ng phát cûa m¡t lÜ§i 145.5.32 là:
10010001.00000101.00101111.11111111
Theo hŒ thÆp phÀn së là: 145.5.47.255

Có m¶t công ty nhÕ ÇÜ®c cÃp m¶t ÇÎa chÌ IP l§p C là 198.5.10.0. NgÜ©i ÇiŠu hành ª công ty này không muÓn dùng ÇÎa chÌ này cho m¶t m¡t lÜ§i duy nhÃt mà ông ta låi muÓn dùng ÇÎa chÌ này Ç‹ chia ra làm 6 m¡t lÜ§i phø. (a) Làm cách nào Ç‹ giúp ông ta th¿c hiŒn ÇÜ®c?
Trä l©i:
(a) Dùng vài ÇÖn hiŒu trong nguyên hiŒu thÙ tÜ Ç‹ chia ÇÎa chÌ ª trên ra làm nhiŠu m¡t lÜ§i phø. Bao nhiêu ÇÖn hiŒu cÀn phäi dùng? Theo yêu cÀu là phäi có 6 m¡t lÜ§i phø. N‰u dùng 3 ÇÖn hiŒu Ç‹ phân chia thì 2 lÛy thØa 3 së là 8. NhÜ vÆy Çû Ç‹ phân chiå ñây là cách chia m¡t lÜ§i phø theo nguyên hiŒu thÙ tÜ dùng hŒ nhÎ phân:
00000000 = 0 Không xài 00100000 = 32 01000000 = 64 01100000 = 96 10000000 = 128 10100000 = 160 11100000 = 192 11100000 = 224 Không xài

NhÜ vÆy ÇÎa chÌ cûa 6 m¡t lÜ§i phø së là:
198.5.10.32 198.5.10.64 198.5.10.96 198.5.10.128 198.5.10.160 198.5.10.192

M‡i m¡t lÜ§i phø có khä næng chÙa 31 máy vi tính.

PhÀn 3 - Nghi ThÙc Tìm ñÎa ChÌ (Address Resolution Protocol - ARP)

PhÀn 2 Çã nói vŠ cách thÙc cÃu tåo cûa ÇÎa chÌ IP. ñÎa chÌ IP Çã tåo s¿ dÍ dàng cho ngÜ©i sº døng và còn dÍ hÖn nºa khi chúng ta hi‹u bi‰t s¿ liên quan gi»a ÇÎa chÌ IP b¢ng sÓ và ÇÎa chÌ IP b¢ng tên. V§i ÇÎa chÌ IP thì m¶t máy vi tính A muÓn liên låc v§i m¶t máy vi tính B thì máy A së gºi nh»ng túi tín hiŒu t§i máy B cæn cÙ và ÇÎa chÌ IP cûa máy B. NhÜng thÆt s¿ ra n‰u máy A muÓn liên låc v§i máy B thì máy A phäi bi‰t ÇÎa chÌ MAC cûa bäng truyŠn tin máy B. ñÎa chÌ MAC cûa bäng truyŠn tin (6 nguyên hiŒu) hoàn toàn khác h£n v§i ÇÎa chÌ IP (4 nguyên hiŒu). NhÜ vÆy làm sao máy A có th‹ liên låc v§i máy B trong khi máy A chÌ có ÇÎa chÌ IP cûa máy B? Møc Çích cûa PhÀn này là giäi thích và trình bày cách thÙc tìm ki‰m ÇÎa chÌ MAC cûa m¶t máy vi tính tØ ÇÎa chÌ IP cûa máy vi tính Çó. (Chú š: Ç‹ tåo s¿ ng¡n g†n thì danh tØ "ÇÎa chÌ MAC" së ÇÜ®c s» døng Ç‹ thay th‰ cho "ÇÎa chÌ cûa bäng truyŠn tin").
I - Nghi thÙc tìm ÇÎa chÌ MAC

Máy-A 201.5.10.1 | ----- ( ) ( ) MáyDD--( X )--Máy-B 201.5.10.2 201.5.10.4 ( ) ( )-- Máy-RT (Máy Chuy‹n Ti‰p) ----- | Máy-C 201.5.10.3
Thí dø nhÜ hình vÈ trên, máy-A muÓn liên låc v§i máy-C. Máy-A bi‰t ÇÜ®c ÇÎa chÌ IP cûa máy-C là 201.5.10.3 nhÜng máy-A låi không bi‰t ÇÎa chÌ MAC cûa máy-C vì vÆy máy-A phäi dùng Nghi ThÙc Tìm ñÎa ChÌ Ç‹ tìm ra ÇÎa chÌ MAC cûa máy-C.
Theo nhÜ hình vÈ cho thÃy, tÃt cä các máy A, B, C và D ÇŠu ÇÜ®c móc nÓi vào cùng m¶t m¡t lÜ§i X và ÇÎa chÌ cûa m¡t lÜ§i X së là 201.5.10.0. Khi máy-A muÓn liên låc v§i máy-C lÀn ÇÀu tiên thì A së dùng m¶t khung tín hiŒu theo Nghi ThÙc Tìm ñÎa ChÌ. Trong khung tín hiŒu này së chÙa Ç¿ng ÇÎa chÌ MAC cûa máy gºi, ÇÎa chÌ IP cûa máy gºi, ÇÎa chÌ MAC cûa máy cÀn tìm, và ÇÎa chÌ IP cûa máy cÀn tìm. NhÜ vÆy máy-A së gºi ra m¶t khung tín hiŒu chÙa Ç¿ng ÇÎa chÌ MAC cûa A, ÇÎa chÌ IP cûa A, ÇÎa chÌ MAC cÀn tìm thì bÕ trÓng, ÇÎa chÌ IP cÀn tìm là ÇÎa chÌ IP cûa máy-C. Máy-A së dùng phÜÖng cách T°ng Phát Ç‹ gºi khung tín hiŒu Çó vào m¡t lÜ§i X. ñÎa chÌ t°ng phát mà máy A gºi vào m¡t lÜ§i X së là 201.5.10.255. Vì máy-A dùng phÜÖng cách T°ng Phát cho nên tÃt cä các máy vi tính trên m¡t lÜ§i X ÇŠu nhÆn ÇÜ®c khung tín hiŒu do máy-A phát rå TÃt cä các máy trên m¡t lÜ§i X ÇŠu phäi so sánh ÇÎa chÌ IP cÀn tìm v§i ÇÎa chÌ IP cûa chính máy mình. NhÜ thí dø trên thì máy-B, C, và D ÇŠu so sánh nhÜng chÌ có máy-C là có ÇÎa chÌ cûa mình trùng h®p v§i ÇÎa chÌ IP cÀn tìm trong khung tín hiŒu mà thôÎ ñiŠu nên bi‰t là m¥c dÀu ÇÎa chÌ IP cûa các máy B và D không trùng v§i ÇÎa chÌ IP cÀn tìm nhÜng hai máy B và D së cÃt gi» ÇÎa chÌ IP và ÇÎa chÌ MAC cûa A vào khu trí nh§ næng Ç¶ng Ç‹ sº døng sau này.
Khi máy-C phát giác ra s¿ trùng h®p giºa ÇÎa chÌ IP cÀn tìm và ÇÎa chÌ IP cûa chính nó thì máy-C së bi‰t là máy-A Çang cÀn ÇÎa chÌ MAC cûa máy C Ç‹ liên låc. Khi bi‰t ÇÜ®c nhÜ vÆy thì máy C së bÕ ÇÎa chÌ MAC cûa mình vào khung tín hiŒu và gºi trª vŠ cho máy- Chú š là máy-C së gºi khung tín hiŒu tr¿c ti‰p trª vŠ cho máy A vì trong khung tín hiŒu mà C nhÆn ÇÜ®c tØ A Çã có mang ÇÎa chÌ MAC cûa máy A và máy C Çã ghi nh§ lÃy ÇÎa chÌ này và cÃt giº vào khu trí nh§ næng Ç¶ng (cache). Sau khi máy-A nhÆn ÇÜ®c khung tín hiŒu gºi trª vŠ tØ C trong Çó có mang theo ÇÎa chÌ MAC cûa máy C thì A së dùng ÇÎa chÌ MAC này Ç‹ b¡t ÇÀu gºi nh»ng khung tín hiŒu mang tài liŒu (data) Ç‰n cho máy C. Ma'y-A cÛng së cÃt giº ÇÎa chÌ MAC cûa máy C và khu trí nh§ næng Ç¶ng Ç‹ viŒc chuy‹n gºi së nhanh chóng hÖn. Khi cä máy-A và máy-C ÇŠu bi‰t ÇÎa chÌ MAC cûa nhau thì viŒc sº døng Nghi ThÙc Tìm ñÎa ChÌ Çã hoàn thành.
N‰u g¥p trÜ©ng h®p máy-A muÓn liên låc v§i m¶t máy-N n¢m trong m¡t lÜ§i Y nào Çó thì máy-A së không cÀn tìm ÇÎa chÌ MAC cûa máy N. Thay vào Çó máy-A së gºi nh»ng khung tín hiŒu t§i máy-RT tÙc là máy chuy‹n ti‰p (router) n¢m trong m¡t lÜ§i X. Máy RT së tìm cách gºi nh»ng khung tín hiŒu Çó cho máy-N. PhÀn này së ÇÜ®c nói rõ hÖn trong PhÀn khác.
Chú Ý: Thí dø vŠ Nghi ThÙc Tìm ñÎa ChÌ ª trên là d¿a trên môi trÜ©ng truyŠn tin mà các máy có th‹ dùng phÜÖng pháp t°ng phát. Còn nhÜ nh»ng môi trÜ©ng truyŠn tin không cho phép phÜÖng pháp t°ng phát mà chÌ cho phép phÜÖng pháp Ça phát ho¥c ÇÖn phát thì có nh»ng Nghi ThÙc tÜÖng t¿ Ç‹ tìm ÇÎa chÌ MAC.

PhÀn 4 - Tråm Chuy‹n Danh (Name Server)
Nh»ng PhÀn trÜ§c Çã giúp chúng ta hi‹u ÇÜ®c cách thÙc liên låc gi»a nh»ng máy vi tính theo Nghi ThÙc IP. TØ ÇÎa chÌ MAC cûa bäng truyŠn tin (6 nguyên hiŒu) rÃt khó nh§ và phÙc tåp ngÜ©i ta dùng Nghi ThÙc IP Ç‹ làm ÇÖn giän hÖn và do Çó ÇÎa chÌ IP (4 nguyên hiŒu) ÇÜ®c hình thành. ñÎa chÌ IP rÃt dÍ nh§ hÖn nhiŠu so v§i ÇÎa chÌ cûa bäng truyŠn tin. ñÎa chÌ IP còn rÃt tiŒn døng cho viŒc thành lÆp nh»ng m¡t lÜ§i và nh»ng m¡t lÜ§i phø. ñiŠu quan tr†ng nhÃt là ÇÎa chÌ IP tåo s¿ dÍ dàng cho các máy chuy‹n ti‰p trong viŒc tìm ki‰m vÎ trí cûa nh»ng m¡t lÜ§i và máy vi tính Ç‹ trao nh»ng túi tín hiŒu liên låc. NhÜng theo t¿ nhiên, m†i ngÜ©i ÇŠu Çã quen thu¶c v§i viŒc sº døng tên h† thay vì dùng nh»ng con sÓ. Thí dø nhÜ chúng ta h¢ng ngày ti‰p xúc v§i m†i ngÜ©i khác ÇŠu b¢ng tên h† thay vì b¢ng sÓ an sinh xã h¶i ho¥c là sÓ cæn cÜ§c cûa h†. Do Çó ÇÎa chÌ IP rÃt thông døng ÇÓi v§i nh»ng nhân viên ÇiŠu hành mång lÜ§i nhÜng ÇÓi v§i nh»ng ngÜ©i sº døng máy vi tính h¢ng ngày Ç‹ liên låc thì nó cÛng còn rÃt bÃt tiŒn và khó nh§.
I - CÃu Tåo cûa ñÎa ChÌ IP B¢ng Tên (Name Address)
ñ‹ tåo s¿ d‹ dàng cho ngÜ©i sº døng, ngÜ©i ta Çã Ç¥t ra ÇÎa chÌ IP b¢ng tên. ñÎa chÌ b¢ng tên này ÇÜ®c cÃu tåo sao cho dÍ nh§, rõ ràng và giúp cho ngÜ©i sº døng có khái niŒm vŠ sª hºu và vÎ trí cûa ÇÎa chÌ Çó. Thông thÜ©ng, ÇÎa chÌ b¢ng tên ÇÜ®c cÃu tåo nhÜ sau:
aaa.bbb.ccc
aaa có th‹ là tên cûa m¶t máy vi tính ho¥c là tên cûa m¶t nghành, m¶t nhóm. bbb có th‹ là tên cûa m¶t cÖ quan, m¶t trÜ©ng h†c, m¶t h¶i Çoàn v.v., và ccc tÜ®ng trÜng cho các h¶i, nghành, hãng xÜ«ng, cÖ quan hành chánh, ho¥c là m¶t quÓc gia v.v. Nói m¶t cách t°ng quát, ÇÎa chÌ IP b¢ng tên cho ta bi‰t phÀn nào vŠ nÖi chÓn, khu vùng cûa máy vi tính .
Thí dø cûa m¶t dång ÇÎa chÌ thông døng nhÃt:
eecs.ucdavis.edu
TØ phäi sang trái , edu là hŒ thÓng cûa các trÜ©ng Çåi h†c. ucdavis là trÜ©ng ñåi H†c Davis tåi California. eecs là tên t¡t cûa m¶t nghành h†c ÇÜ®c dåy trong trÜ©ng Davis g†i là Electronic Engineering and Computer Science.
PhÀn cuÓi cûa ÇÎa chÌ b¢ng tên có th‹ cho ngÜ©i ta bi‰t phÀn nào vŠ cái ÇÎa chÌ ª Çâu ho¥c thu¶c vŠ chính quyŠn hay hãng xÜªng. Thí dø nhÜ nh»ng cái ph° bi‰n là:
EDU -- Các trÜ©ng ñåi H†c COM -- Hãng xÜ«ng GOV -- CÖ quan chính quyŠn MIL -- Quân Ç¶i NET -- nh»ng trung tâm l§n cung cÃp dÎch vø Internet ORG -- Nh»ng h¶i Çoàn CAN -- Canada AU -- Australia v.v.

II - Sº døng

V§i ÇÎa chÌ b¢ng tên Çã giúp cho ngÜ©i sº døng d‹ các ÇÎa chÌ cûa máy vi tính. Thí dø nhÜ ngÜ©i sº døng muÓn lÃy vài nhu liŒu Vietnam tØ trÜ©ng Çåi h†c Stanford thì thay vì ngÜ©i sº døng phäi nh§ lÃy ÇÎa chÌ IP cûa máy vi tính có cÃt chÙa các nhu liŒu Çó (36.22.0.47), ngÜ©i sº døng chÌ cÀn nh§ lÃy cái tên cûa máy cÃt chÙa tài liŒu Çó là haynd.stanford.edu và ra mŒnh lŒnh nhÜ sau:
ftp haydn.stanford.edu
thì së ÇÜ®c móc nÓi v§i máy vi tính có chÙa nhu liŒu Vietnam tåi Çó.
NhÜng ÇiŠu nên bi‰t là ÇÎa chÌ b¢ng tên dùng Ç‹ giúp cho ngÜ©i sº døng máy vi tính thêm dÍ dàng. MuÓn liên låc ÇÜ®c v§i máy vi tính nào Çó thì máy vi tính này phäi bi‰t ÇÎa chÌ IP cûa máy kiå NhÜ vÆy làm sao tØ m¶t ÇÎa chÌ b¢ng tên mà máy vi tính có th‹ bi‰n Ç°i thành ÇÎa chÌ IP? ñây chính là nhiŒm vø cûa nh»ng Tråm Chuy‹n Danh.

1) Tên Khu V¿c (Domain name)

TrÜ§c khi nói vŠ cách thÙc chuy‹n ÇÎa chÌ b¢ng tên sang ÇÎa chÌ IP chúng ta nên hi‹u sÖ qua vŠ tên khu v¿c cûa mình. CÀn nh¡c låi là HŒ ThÓng TruyŠn Tin Toàn CÀu là t°ng h®p cûa tÃt cä các m¡t lÜ§i ho¥c m¡t lÜ§i phø. Trên th¿c t‰ m‡i hãng xÜ«ng, cÖ quan ho¥c trÜ©ng h†c v.v. ÇŠu bÓ trí riêng cho h† m¶t khu v¿c Ç¶c lÆp riêng biŒt (atonomic system). M‡i khu v¿c Ç¶c lÆp này ÇÜ®c cÃu tåo bªi nhiŠu m¡t lÜ§i phø Ço nhân viên ÇiŠu hành mång lÜ§i chia ra và bÓ trí. NhÜ vÆy chúng ta có th‹ hi‹u là HŒ ThÓng Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu phÀn l§n là do các khu v¿c Ç¶c lÆp h®p chung låi. M‡i khu v¿c Ç¶c lÆp này së ÇÜ®c mang m¶t cái tên khu v¿c (domain name) khác nhaø Thông thÜ©ng có dång bbb.ccc nhÜ thí dø ª trên. Vài thí dø cûa tên khu v¿c là
IBM.COM (hãng IBM) AOL.COM (hãng American Online - cung cÃp dÎch vø Internet) UCDAVIS.EDU (TrÜ©ng ñåi H†c UCDDavis tåi California)
Khi ngÜ©i sº døng muÓn liên låc v§i m¶t máy vi tính khác thì ngÜ©i sº døng phäi ghi rõ ÇÎa chÌ b¢ng tên. NhÜ thí dø ftp ª trên khi ngÜ©i nào muÓn ftp t§i haydn.stanford.edu thì ngÜ©i Çó phäi ghi rõ nhÜ sau
ftp haydn.stanford.edu
NhÜng có m¶t ÇiŠu tiŒn l®i là n‰u máy vi tính mà mình muÓn liên låc có cùng Tên Khu V¿c v§i máy ngÜ©i sº døng thì ngÜ©i sº døng không cÀn phäi ghi h‰t ÇÎa chÌ b¢ng tên. Thí dø nhÜ các h†c sinh h†c tåi trÜ©ng Stanford University ÇŠu n¢m trong tên khu v¿c là stanford.edø VÆy ngÜ©i h†c sinh Çó chÌ cÀn ghi xuÓng nhÜ sau
ftp haydn
máy vi tính së t¿ Ç¶ng bÕ và thêm tên khu v¿c Ç‹ hoàn thành ÇÎa chÌ b¢ng tên haydn.stanford.edø
Khi móc nÓi m¶t máy vi tính vào m¶t m¡t lÜ§i thì Tên Khu V¿c là m¶t trong nh»ng Ç» kiŒn cÀn phäi bÕ vào ( fill in) trong ma'y vi tính. D» kiŒn này së ÇÜ®c nhân viên ÇiŠu hành mång lÜ§i cung cÃp.

III - Tråm Chuy‹n Danh (Name Server)

M‡i m¶t khu v¿c Ç¶c lÆp trong Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu ÇŠu có ít nhÃt là m¶t Tråm Chuy‹n Danh. Tråm này møc Çích chính là Ç‹ chuy‹n các ÇÎa chÌ b¢ng tên cûa m¶t máy vi tính sang ÇÎa chÌ IP cûa máy Çó. Các nhân viên ÇiŠu hành mång lÜ§i ÇŠu n¡m rõ ÇÎa chÌ b¢ng tên cÛng nhÜ ÇÎa chÌ IP cûa tÃt cä các máy vi tính thu¶c khu v¿c Ç¶c lÆp cûa mình. TÃt cä các d» kiŒn Çó ÇŠu ÇÜ®c bÕ vào Tråm Chuy‹n Danh. Khi m¶t máy vi tính ÇÜ®c bÓ trí vào trong m¶t m¡t lÜ§i thì ÇÎa chÌ IP cûa Tråm Chuy‹n Danh là m¶t trong nh»ng d» kiŒn cÀn thi‰t ÇÜ®c ghi chú vào trong máy vi tính Ç‹ máy vi tính có th‹ liên låc v§i Tråm Chuy‹n Danh.

1) TrÜ©ng H®p Cùng Khu V¿c (Same domain name)

Thí dø nhÜ có hai máy vi tính A và B ÇŠu n¢m trong khu v¿c Ç¶c lÆp ucdavis.edu nhÜ vÆy ÇÎa chÌ b¢ng tên cûa hai máy Çó së là ucdavis.edu và B.ucdavis.edø Khi máy A muÓn ftp t§i máy B thì ngÜ©i sº døng tåi A së ra mŒnh lŒnh
ftp B
Máy vi tính A së thêm phÀn Khu V¿c Tên vào tåo thành m¶t ÇÎa chÌ b¢ng tên B.ucdavis.edø Máy A sau Çó së gºi m¶t túi tín hiŒu t§i Tråm Chuy‹n Danh trong khu v¿c ucddavis (Chú š: Máy A Çã bi‰t ÇÎa chÌ IP cûa Tråm Chuy‹n Danh). Trong túi tín hiŒu này có mang theo ÇÎa chÌ IP cûa máy A, ÇÎa chÌ b¢ng tên cûa máy B và hiŒu lŒnh yêu cÀu Tråm Chuy‹n Danh Ç°i chuy‹n ÇÎa chÌ. Khi nhÆn ÇÜ®c tín hiŒu này thì Tråm Chuy‹n Danh së tìm ki‰m trong khu tài liŒu (database) Ç‹ tìm ÇÎa chÌ IP cûa máy B. N‰u tìm ra ÇÜ®c thì Tråm Chuy‹n Danh së gºi túi tín hiŒu trª vŠ máy A trong Çó có kèm theo ÇÎa chÌ IP cûa B. Khi A nhÆn ÇÜ®c ÇÎa chÌ IP cûa B thì A së b¡t ÇÀu gºi nh»ng túi tín hiŒu liên låc v§i B. TrÜ©ng h®p Tråm Chuy‹n Danh tìm không ra ÇÎa chÌ IP cûa máy B thì tråm này së thông báo cho A bi‰t máy B không có trong khu v¿c Ç¶c lÆp này. NhÜ vÆy chÜÖng trình ftp së không th‹ liên låc ÇÜ®c v§i máy B và nó së thông báo cho ngÜ©i sº døng bi‰t vŠ chuyŒn này.
2) TrÜ©ng H®p Khác Khu V¿c (Different domain name)

Theo nhÜ vài ngÜ©i lÀm tÜªng là Tråm Chuy‹n Danh trong khu v¿c cûa h† có chÙa m¶t kho tài liŒu kh°ng lÒ trong Çó có ghi chú m†i ÇÎa chÌ b¢ng tên cûa tÃt cä máy vi tính trong Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu. ñiŠu này hoàn toàn không Çúng. Trong th¿c t‰, Tråm Chuy‹n Danh trong m‡i khu v¿c chÌ bi‰t vŠ các máy n¢m trong khu v¿c Çó mà thôÎ
NhÜng n‰u nhÜ vÆy thì làm sao m¶t máy vi tính có th‹ bi‰t ÇÜ®c ÇÎa chÌ IP cûa m¶t máy khác n¢m ngoài khu v¿c cûa nó? ThÆt ra, Tråm Chuy‹n Danh ngoài s¿ chÙa Ç¿ng ÇÎa chÌ IP cûa các máy trong khu v¿c còn chÙa thêm ÇÎa chÌ IP cûa ít nhÃt m¶t tråm Chuy‹n Danh GÓc (root server). Tråm Chuy‹n Danh GÓc này së cho các Tråm Chuy‹n Danh bi‰t ÇÜ®c ÇÎa chÌ IP cûa các Tråm Chuy‹n Danh cûa nh»ng khu v¿c khác. Thí dø nhÜ máy A (ucdavis.edu) muÓn ftp t§i haydn.stanford.edø Chúng ta thÃy r¢ng haydn.stanford.edu n¢m ngoài khu v¿c cûa ucdavis.edø Cho nên khi máy-A gºi túi tín hiŒu Ç‰n Ç‹ hÕi ÇÎa chÌ IP cûa haydn.stanford.edu thì Tråm Chuy‹n Danh ª ucdavis.edu së liên låc v§i Tråm gÓc Ç‹ xin ÇÎa chÌ IP cûa Tråm Chuy‹n Danh ª khu v¿c stanford.edø Sau Çó tråm Chuy‹n Danh ª ucdavis së liên låc tr¿c ti‰p v§i tråm Chuy‹n Danh ª stanford.edu Ç‹ hÕi ÇÎa chÌ IP cûa haydn stanford.edø Khi Tråm Chuy‹n Danh ª khu v¿c ucdavis.edu nhÆn ÇÜ®c túi tín hiŒu trä l©i tØ tråm Chuy‹n Danh tåi stanford.edu cho bi‰t ÇÎa chÌ IP cûa haydn.stanford.edu thì nó së chuy‹n túi tín hiŒu này t§i máy Nh© vÆy máy vi tính A bi‰t ÇÜ®c ÇÎa chÌ IP cûa máy haydn.stanford.edu và A së b¡t ÇÀu liên låc tr¿c ti‰p v§i máy vi tính Çó. Nh»ng bÜ§c ti‰n hành k‹ trên diÍn ra rÃt nhanh và ngÜ©i sº døng không hay bi‰t gì. (Chú š: n‰u ngÜ©i sº døng bi‰t trÜ§c ÇÜ®c ÇÎa chÌ IP cûa haydn.stanford.edu thì chÌ cÀn ra mŒnh lŒnh
ftp 36.22.0.47
mà không cÀn dùng t§i Tråm Chuy‹n Danh).
Tråm Chuy‹n Danh Çã giúp ích rÃt nhiŠu cho ngÜ©i sº døng trong viŒc liên låc h¢ng ngày b¢ng máy vi tính. ViŒc sº døng máy Chuy‹n Danh là m¶t nhu cÀu hÀu nhÜ cÀn phäi có cûa các máy vi tính trên các mång lÜ§i. Nh»ng khi máy Chuy‹n Danh bÎ trøc tr¥c hay bÎ trª ngåi gì không phøc vø ÇÜ®c thì gây ra nhiŠu trì hoãn và tÓn th©i gian trong công viŒc.
M¶t ÇiŠu tiŒn l®i khác mà m†i ngÜ©i nên bi‰t là m¥c dÀu ÇÎa chÌ IP b¢ng tên Çã tåo s¿ dÍ dàng cho ngÜ©i sº døng máy vi tính. NhÜng vÅn có nhiŠu ÇÎa chÌ IP b¢ng tên rÃt dài dòng và khó nh§. Tùy thu¶c HŒ ThÓng ñiŠu Khi‹n trên máy vi tính cûa ngÜ©i sº døng vÅn có cách giäi quy‰t m¶t cách dÍ dàng b¢ng cách Ç¥t nh»ng tên ng¡n cho nh»ng tên dài này.

PhÀn 5: Máy NÓi CÀu (Bridges)

I- Máy NÓi CÀu (Bridge)

Trong Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu có nhiŠu m¡t lÜ§i chÙa Ç¿ng rÃt nhiŠu máy vi tính. LÃy m¶t thí dø Çi‹n hình nhÜ có m¶t m¡t lÜ§i ÇÎa chÌ cûa m¡t lÜ§i Çó là 150.5.16.0 v§i ÇÎa chÌ phø là 255.255.248.0. NhÜ vÆy Çây là m¶t m¡c lÜ§i phø (subnetwork) thu¶c l§p B có khä næng chÙa hÖn 1500 máy vi tính. Trong th¿c t‰ n‰u phäi móc nÓi hàng træm hàng ngàn máy vi tính vào chung m¶t m¡c lÜ§i nhÜ vÆy. S¿ khó khæn này là do các máy vi tính n¢m nhiŠu nÖi khác nhaø NhÜ vÆy viŒc cÀn thi‰t là phäi móc nÓi hàng træm máy vi tính låi v§i nhau sao cho các máy này dù móc nÓi vào nh»ng Çoån lÜ§i (segment) khác nhau nhÜng vÅn có cùng ÇÎa chÌ cûa m¡t lÜ§i. NhiŒm vø cûa máy NÓi CÀu là Ç‹ giäi quy‰t vÃn ÇŠ này.
NhiŒm vø cûa máy NÓi CÀu là chuy‹n gºi nh»ng túi tín hiŒu tØ m¶t Çoån lÜ§i này sang m¶t Çoån lÜ§i khác và ngÜ®c låi. Thí dø nhÜ hình vë dÜ§i Çây:

------------------------------------------- | S1 S2 S3 | | _________|-----|_________|-----|________|__|-----| | C1 C2... |-----| D1 D2.. |-----| E1 E2..| |-----| | A B | F |_________________________________________| 150.5.16.0

Theo nhÜ hình vë ª trên cho thÃy có 2 máy NÓi CÀu A và B dùng Ç‹ liên k‰t 3 Çoån lÜ§i S1, S2 và S3. Các máy vi tính C1, C2 ... ÇÜ®c móc nÓi vào Çoån lÜ§i S1. Các máy vi tính D1, D2 ... móc nÓi vào Çoån lÜ§i S2. Và tÜÖng t¿ nhÜ vÆy cho các máy E1, E2 ... móc nÓi vào Çoån lÜ§i S3. Sau cùng là Çoån lÜ§i S3 có s¿ hiŒn diŒn cûa máy Chuy‹n Ti‰p F.
Khi các máy vi tính ª Çoån lÜ§i S1 muÓn liên låc v§i các máy ª Çoån lÜ§i S2 thì máy NÓi CÀu A së chuy‹n các túi tín hiŒu tØ Çoån lÜ§i S1 sang Çoån lÜ§i S2. TÜÖng t¿ nhÜ vÆy máy NÓi CÀu A và máy NÓi CÀu B së chuye^?n các túi tín hiŒu gi»a các Çoån lÜ§i S1, S2 và S3 khi các máy vi tính ª các Çoån lÜ§i liên låc v§i nhaø ThÆt ra nh»ng ngÜ©i sº døng các máy vi tính Cx, Dx và Ex có cäm tÜªng là tÃt cä các máy này ÇŠu ÇÜ®c móc NÓi vào chung m¶t ch°.
ñiŠu quan tr†ng cÀn phäi chú š là tÃt cä các máy vi tính Cx, Dx, và Ex ÇŠu có cùng chung ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i nhÜ thí dø trên së là 150.5.16. Nh»ng máy vi tính n¢m ª các m¡t lÜ§i khác ÇŠu coi các máy Cx, Dx, và Ex n¢m chung m¶t m¡c lÜ§i 150.5.16. S¿ viŒc các máy Cx, Dx, Ex n¢m ª nh»ng Çoån lÜ§i khác nhau trong m¡c lÜ§i 150.10.16 hoàn toàn không có gì khác biŒt trong viŒc truyŠn nh»ng túi tín hiŒu cho nhau trong các mång lÜ§i.
ñØng nhÀm lÅn giºa máy NÓi CÀu và máy LÆp Låi (Repeater). Máy LÆp Låi là máy lÆp låi nh»ng tín hiŒu ÇiŒn tº tØ nÖi này qua nÖi khác trong lúc máy NÓi CÀu chuy‹n ti‰p nh»ng túi tín hiŒu tØ nÖi này qua nÖi kiå Các máy lÆp låi không cÀn ki‹m soát các tín hiŒu cho dù là tín hiŒu bÎ nhi‹u xå. Máy NÓi CÀu trÜ§c khi chuy‹n ti‰p túi tín hiŒu së ki‹m soát các d» kiŒn cÀn thi‰t n¢m ª phÀn ÇÀu cûa túi tín hiŒu. N‰u có s¿ sai trái trong các d» kiŒn này thì máy NÓi CÀu së loåi bÕ túi tín hiŒu Çó chÙ không chuy‹n ÇÎ
Trong th¿c t‰ có nhiŠu máy NÓi CÀu có nhiŠu Ç¥c tính tiŒn l®i hÖn. Có máy NÓi CÀu có khä næng nÓi nh»ng Çoån lÜ§i mà môi trÜ©ng truyŠn tin khác nhaø NhÜ thí dø cûa hình vë trên thì S1 có th‹ là FDDI, S2 có th‹ là Ethernet và S3 có th‹ là Token-Ring. Ngoài ra có máy NÓi CÀu có th‹ nÓi ti‰p các Çoån lÜ§i cùng là môi trÜ©ng truyŠn tin nhÜng låi có vÆn tÓc truyŠn tin khác nhaø Thí dø nhÜ S1 có th‹ là TR (Token-Ring) v§i vÆn tÓc 4 MB, S2 là TR v§i vÆn tÓc là 16 MB, sau cùng là S3 là TR v§i vÆn tÓc là 4 MB.
M¶t tiŒn l®i khác cûa viŒc dùng máy NÓi CÀu là nh© vào các máy NÓi CÀu phân chia m¶t m¡c lÜ§i ra làm nhiŠu Çoån lÜ§i Çã làm giäm thi‹u s¿ bÆn r¶n cûa nguyên m¶t m¡c lÜ§i. Thí dø nhÜ trong Çoån lÜ§i S1, hai máy vi tính C1 và C2 Çang chuy‹n gºi các bài tài liŒu cho nhau do Çó có rÃt nhiŠu túi tín hiŒu qua låi gi»a hai máy này. NhÜng s¿ viŒc này chÌ änh hÜªng các máy vi tính trong Çoån lÜ§i S1 mà thôi, các máy vi tính n¢m trong Çoån lÜ§i S2 và S3 së không hay bi‰t gì. Do Çó s¿ truyŠn tin trong Çoån lÜ§i S2 và S3 không bÎ chÆm tr‹ ho¥c gián Çoån vì bªi các túi tín hiŒu trong Çoån lÜ§i S1.

PhÀn 6: Máy Chuy‹n Ti‰p (Routers)

I- Khái niŒm vŠ Máy Chuy‹n Ti‰p

Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu là do s¿ t°ng h®p cûa các m¡t lÜ§i. TÃt cä các m¡t lÜ§i này n¢m r©i råc kh¡p m†i nÖi và cÀn phäi liên k‰t låi Ç‹ các các máy vi tính có th‹ liên låc v§i nhau b¢ng cách gºi các túi tín hiŒu tØ m¶t m¡c lÜ§i này sang m¶t m¡c lÜ§i khác và ngÜ®c låi. Vai trò cûa các máy Chuy‹n Ti‰p là liên k‰t tÃt cä các m¡t lÜ§i này låi v§i nhaø Máy Chuy‹n Ti‰p së tính toán, h†c hÕi, và ghi nh§ các ÇÎa chÌ cûa các m¡t lÜ§i Ç‹ chuy‹n các túi tín hiŒu t§i Çúng vÎ trí cûa m¡t lÜ§i trên Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu. Thí dø sau Çây Çã ÇÜ®c nhiŠu sách báo sº døng trong viŒc giúp ngÜ©i Ç†c có khái niŒm vŠ các máy Chuy‹n Ti‰p.
Thí dø nhÜ có m¶t ngÜ©i hành khách Çang ª tåi cæn nhà sÓ 111 trên con ÇÜ©ng X tåi Sài Gòn muÓn Çi t§i m¶t ÇÎa Çi‹m tåi ThÎ Xã ñà Låt. NgÜ©i hành khách này chÌ bi‰t ÇÎa chÌ mà ngÜ©i Çó muÓn t§i là cæn nhà sÓ 222 trên ÇÜ©ng Y ThÎ Xã ñà Låt và hoàn toàn không bi‰t phäi Çi sao cho t§i ÇÎa Çi‹m này. Theo cách thÙc cûa Mång LÜ§i TruyŠn Tin Toàn CÀu thì ngÜ©i hành khách Çó có th‹ t§i Çúng ÇÎa Çi‹m nhÜ s¿ trình bày sau Çâœ
B¡t ÇÀu tåi cæn nhà sÓ 111 tåi ÇÜ©ng X ngÜ©i hành khách Çó Çi ra t§i ngã ba cûa ÇÜ©ng X (chú š: có th‹ là ngã tÜ, ngã næm, ngã sáu v.v. nhÜng cho ÇÖn giän chÌ có ngã ba ÇÜ®c sº døng). Tåi ngã ba này có m¶t tråm hÜ§ng dÅn các hành khách v§i các bäng chÌ dÅn ÇÜ©ng ÇÎ Bäng chÌ dÅn Çó ghi rõ "ñà Låt, Lâm ñÒng: quËo phäi. TÃt cä các nÖi khác quËo trái." Theo l©i chÌ dÅn cûa bäng này ngÜ©i hành khách quËo phäi và ti‰p tøc hành trình cho t§i khi ngÜ©i hành khác g¥p m¶t ngã ba khác. Bäng chÌ dÅn tåi ngã ba này ghi rõ "Biên Hòa, Long Khánh: quËo phäi, tÃt cä nh»ng nÖi khác quËo trái", ngÜ©i khách quËo trái và ti‰p tøc hành trình cho t§i khi g¥p m¶t ngã ba khác và theo s¿ chÌ dÅn tåi nÖi Çó. NgÜ©i hành khách së ti‰p tøc cu¶c hành trình hoàn toàn d¿a và l©i chÌ dÅn tåi m‡i ch¥ng ÇÜ©ng cho t§i khi tåi m¶t ngã ba có l©i chÌ dÅn "ñà Låt: quËo phäi, tÃt cä nh»ng nÖi khác quËo trái". NgÜ©i hành khách quËo phäi và Çi ti‰p cho t§i khi g¥p m¶t ngã ba v§i l©i chÌ dÅn "ñây là ThÎ Xã ñà Låt. ñÜ©ng A, B, C: quËo phäi, nh»ng ÇÜ©ng khác quËo trái." NgÜ©i hành khách quËo trái và låi theo nh»ng l©i chÌ dÅn tÜÖng t¿ tåi các tråm trong ThÎ Xã ñà Låt cho t§i khi ngÜ©i hành khác g¥p bäng chÌ dÅn "ÇÜ©ng Y: quËo phäi, nh»ng ÇÜ©ng khác: quËo trái." NgÜ©i hành khách quËo phäi và nhÜ vÆy ngÜ©i hành khách Çang ª trên con ÇÜ©ng Y tåi ThÎ Xã ñà Låt. NgÜ©i hành khách chÌ viŒc Çi t§i cæn nhà sÓ 222 trên con ÇÜ©ng Y Çó là hoàn tÃt cu¶c hành trình.
Thí dø ÇÖn giän ª phÀn trên Çã cho thÃy m¶t khái niŒm vŠ cách thÙc hoåt Ç¶ng cûa các máy Chuy‹n Ti‰p. NgÜ©i Ç†c së có m¶t khái niŒm rõ ràng hÖn n‰u chúng ta thay th‰ ngÜ©i hành khách là túi tín hiŒu, các tråm chÌ dÅn tåi các ngã ba ÇÜ©ng là các máy Chuy‹n Ti‰p, bäng chÌ dÅn là Bäng Tuy‰n ñÜ©ng (routing table) cûa máy Chuy‹n Ti‰p, và các ÇÜ©ng Çi là các m¡t lÜ§i.

II- S¿ hoåt Ç¶ng cûa máy Chuy‹n Ti‰p

NhiŒm vø cûa máy Chuy‹n Ti‰p Çåi khái nhÜ sau:

NhÆn nh»ng túi tín hiŒu tØ m¶t m¡c lÜ§i.

Xem xét ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i cûa nÖi mà túi tín hiŒu này muÓn t§i (destination address).

N‰u ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i cûa nÖi muÓn t§i trùng v§i m¶t trong nh»ng ÇÎa chÌ m¡c lÜ§i mà máy Chuy‹n Ti‰p Çang móc nÓi vào (direct attach) thì máy Chuy‹n Ti‰p së cæn cÙ ti‰p và phÀn ÇÎa chÌ cûa máy (host portion of the destination address) và së chuy‹n túi tín hiŒu Çó t§i Çúng máy vi tính trên m¡c lÜ§i Çó.

N‰u ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i cûa nÖi muÓn t§i không trùng v§i nh»ng m¡c lÜ§i mà máy Chuy‹n Ti‰p móc nÓi vào thì máy Chuy‹n Ti‰p së cæn cÙ vào Bäng Tuy‰n ñÜ©ng Ç‹ chuy‹n ti‰p túi tín hiŒu sang m¶t máy Chuy‹n Ti‰p khác n¢m trong m¶t m¡c lÜ§i khác.

Nh»ng nhiŒm vø trên Çây së dÍ hiÍu hÖn v§i hình vë và thí dø dÜ§i Çây:

L1 ----- L2 ----- L3 ----- L4 --------| A |--------| B |--------| C |------------- | ----- | ----- | ----- | VT1 VT2 | VT3 | VT4 | | L5|---VT5 | | | ----- L6 | | D |----------| ----- | VT6

NhÜ hình vë trên cho thÃy:
* Có 4 máy Chuy‹n Ti‰p A, B, C và D.
* Có 6 m¡t lÜ§i L1, L2, L3, L4, L5 và L6.
* Có 6 máy vi tính VT1, VT2, VT3, VT4, VT5 và VT6.
* Máy A móc nÓi vào m¡t lÜ§i L1 và L2
* Máy B móc nÓi vào m¡t lÜ§i L2, L3 và L5
* Máy A móc nÓi vào m¡t lÜ§i L3, L4 và L6
* Máy A móc nÓi vào m¡t lÜ§i L5 và L6

Thí dø 1: Máy VT1 gºi túi tín hiŒu t§i máy VT2

DiÍn Ti‰n:

- Máy VT1 së gºi túi tín hiŒu t§i máy Chuy‹n Ti‰p

- Máy A phát giác r¢ng máy VT2 ÇÜ®c móc nÓi tr¿c ti‰p cùng chung m¡t lÜ§i L2 v§i chính nó, do Çó máy A së chuy‹n túi tín hiŒu t§i máy VT2.

Thí dø 2: Máy VT1 gºi túi tín hiŒu t§i máy VT3.

DiÍn Ti‰n:

- Máy VT1 së gºi túi tín hiŒu t§i máy Chuy‹n Ti‰p

- Máy A phát giác r¢ng ÇÎa chÌ m¡t lÜ§i cûa máy VT3 (L3) không trùng v§i nh»ng m¡c lÜ§i mà máy A móc nÓi vào (L1 và L2), do Çó máy A phäi tìm ki‰m L3 trong Bäng Tuy‰n ñÜ©ng. Trong Bäng Tuy‰n ñÜ©ng cho bi‰t L3 thu¶c vŠ máy Chuy‹n Ti‰p B.

- Máy A së chuy‹n túi tín hiŒu Ç‰n máy B qua m¡c lÜ§i L2.

- Khi máy B nhÆn ÇÜ®c túi tín hiŒu và së chuy‹n túi tín hiŒu Ç‰n máy VT3.

- TÜÖng t¿ nhÜ thí dø 2, máy A chuy‹n Ç‰n B, máy B chuy‹n Ç‰n máy C, và sau cùng máy C chuy‹n Ç‰n cho máy VT4.

Thí dø 3: Máy VT1 gºi túi tín hiŒu Ç‰n máy VT4.

DiÍn Ti‰n:

- TÜÖng t¿ nhÜ thí dø 2, máy A chuy‹n Ç‰n B qua m¡t lÜ§i L2, máy B chuy‹n Ç‰n máy C qua m¡t lÜ§i L3, và sau cùng máy C chuy‹n Ç‰n cho máy VT4 ª m¡t lÜ§i L4.

Thí dø 4: Máy VT1 gºi túi tín hiŒu Ç‰n máy VT4 nhÜng m¡c lÜ§i L3 bÎ trøc tr¥c.

DiÍn Ti‰n:

- Máy VT1 gºi túi tín hiŒu Ç‰n cho máy Máy A chuy‹n túi tín hiŒu Ç‰n cho máy B. Vì m¡c lÜ§i L3 bÎ trøc tr¥c cho nên máy B không th‹ nào liên låc v§i Máy C ÇÜ®c do Çó máy B së chuy‹n túi tín hiŒu Ç‰n cho máy D qua m¡t lÜ§i L5. Máy D së chuy‹n túi tín hiŒu Ç‰n cho máy C qua m¡t lÜ§i L6. Máy C së chuy‹n túi tín hiŒu Ç‰n cho máy VT4.

III- S¿ Thành lÆp Bäng Tuy‰n ñÜ©ng

Các thí dø cûa phÀn II cho thÃy cách thÙc hoåt Ç¶ng cûa các máy Chuy‹n Ti‰p Ç‹ chuy‹n gºi các túi tín hiŒu tØ m¶t máy vi tính tåi m¡c lÜ§i này Ç‰n m¶t máy vi tính tåi m¶t m¡c lÜ§i khác m¶t cách chính xác. M¶t ÇiŠu quan tr†ng cÀn phäi thÃy là máy Chuy‹n Ti‰p ÇŠu nh© vào Bäng Tuy‰n ñÜ©ng Ç‹ quy‰t ÇÎnh së chuy‹n túi tín hiŒu vŠ Çâø Nh© vào Bäng Tuy‰n ñÜ©ng này mà các túi tín hiŒu ÇÜ®c chuy‹n Çi theo m¶t l¶ trình (path) ng¡n nhÃt. CÛng nh© và Bäng Tuy‰n ñÜ©ng này mà m‡i khi có nh»ng m¡c lÜ§i bÎ trøc tr¥c ho¥c hÜ hÕng thì các máy Chuy‹n Ti‰p së chuy‹n các túi tín hiŒu theo m¶t l¶ trình khác. Nh© vÆy th©i gian gián Çoån së ÇÜ®c hån ch‰ Ç‰n mÙc tÓi Çå ñiŠu này ÇÜ®c th‹ hiŒn qua thí dø 4 ª trên.
ViŒc thành lÆp và b° túc Bäng Tuy‰n ñÜ©ng là m¶t trong nh»ng quan tr†ng hàng ÇÀu cûa các máy Chuy‹n Ti‰p. ñ‹ thành lÆp Bäng Tuy‰n ñÜ©ng các máy Chuy‹n Ti‰p së gºi cho nhau (advertisement) nh»ng tin tÙc cÀn thi‰t vŠ nh»ng m¡c lÜ§i mà nó móc nÓi vào và nh»ng ÇÎa chÌ m¡c lÜ§i mà nó bi‰t ÇÜ®c tØ nh»ng máy khác. Cæn cÙ vào nh»ng tin tÙc này, máy Chuy‹n Ti‰p së tính toán các tuy‰n ÇÜ©ng ng¡n nhÃt Ç‹ Çi t§i nh»ng m¡c lÜ§i khác. Máy máy Chuy‹n Ti‰p sau Çó së bÕ nh»ng tuy‰n ÇÜ©ng này và trong Bäng Tuy‰n ñÜ©ng Ç‹ dùng trong viŒc chuy‹n ti‰p các túi tín hiŒu.
Có nhiŠu Nghi ThÙc ÇÜ®c Ç¥t ra Ç‹ qui ÇÎnh cách thÙc các máy Chuy‹n Ti‰p gºi cho nhau tin tÙc vŠ các tuy‰n ÇÜ©ng cÛng nhÜ cách thÙc tính toán các tuy‰n ÇÜ©ng ÇÎ Nh»ng Nghi ThÙc thông døng nhÃt hiŒn nay là RIP (Routing Information Protocol - Nghi ThÙc Tin TÙc Các Tuy‰n ñÜ©ng), OSPF (Open Shortest Path First - Nghi ThÙc Tìm L¶ Trình Ng¡n NhÃt), BGP (Border Gateway Prototol), EGP (Exterior Gateway Protocol) v.v.
ñiŠu cÀn bi‰t là nh»ng nghi thÙc nhÜ RIP và OSPF ÇÜ®c các máy Chuy‹n Ti‰p dùng Ç‹ tìm nh»ng tuy‰n ÇÜ©ng trong phåm vi cûa m¶t khu v¿c Ç¶c lÆp (autonomous system). Còn các nghi thÙc nhÜ BGP và EGP ÇÜ®c các máy Chuy‹n Ti‰p dùng Ç‹ trao Ç°i tin tÙc vŠ các tuy‰n ÇÜ©ng gi»a các khu v¿c Ç¶c lÆp.
Phuong Thanh Nguyen
Network Routing Systems
Networking Systems
IBM, Research Triangle Park
E-Mail: pnguyen@vnet.ibm.com

Tài LiŒu Tham Khäo:

*Internetworking with TCP/IP Vol.I by Douglas Comer
*RFC-1180
*RFC-791
*Using The Internet - Que

TØ ng» tåm dÎch:

Communication adaptor card: bäng truyŠn tin
Byte: nguyên hiŒu = 8 ÇÖn hiŒu
Bit: ÇÖn hiŒu
Network: m¡t lÜ§i
Frame: khung
Packet: túi
Internet Address: ñÎa chÌ IP
Unicast: ñÖn phát
Multicast: ña phát
Broadcast: T°ng Phát
Network: M¡t lÜ§i
Subnetwork: M¡t lÜ§i phø
Mask Address: ñÎa chÌ phø
Name Server: Máy Chuy‹n Danh
Bridge: máy NÓi CÀu
Router: máy Chuy‹n Ti‰p
Segment: Çoån lÜ§i
Routing Table: Bäng Tuy‰n ñÜ©ng
Path: L¶ Trình