Muc Luc Gia Trang CTTDVN
Vietnamese Martyr
 
*Bài Thỉnh Cầu Của ĐHY Palazzini
*Bài Giảng Của Đức Giáo Hoàng
*Hình Ảnh Ngày Phong Thánh
*Video Phong Thánh
*Dư Luận Về Ngày Phong Thánh
 
*Danh Sách 117 Thánh Việt Nam

E-mail:
cttdvn@nolaviet.com

Phong Thanh
Cau Xin Dư Luận Ngày Phong Thánh

Dù phải hy sinh và chết vì Đạo, người Công Giáo Việt Nam luôn vững Đức Tin. Họ đã luôn kết hợp với Mẹ Maria dưới chân Thánh Giá Chúa với lưỡi gươm đâm qua lòng họ. Và khi được kết hợp với những đau thương qua những thống khổ của họ, họ đã trở nên giống Mẹ trong ánh sáng Đức Tin và hy vọng. Họ luôn tin tưởng vào sự quan phòng của Thiên Chúa, và không bao giờ xa lìa tình phụ tử của Ngài. Đức cậy trông và lòng trung thành của 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam đã cảm kích tôi, và những đức tính đó hiện còn đang sống động nơi con cháu các Ngài.

Piô Laghi
Sử thần Tòa Thánh tại Hoa Kÿ


Năm đặc biệt này đã mang hai ý nghĩa. Trước nhất chúng ta kết thúc năm Thánh Mẫu. Thứ đến, chúng ta mừng kính lần đầu tiên những vị Tử Đạo Việt Nam được phong Hiển Thánh. Đó là một phúc lành mà tôi được hiện diện với những người Việt Nam tại công trường Thánh Phêrô dịp phong Hiển Thánh vừa qua. Tôi thấy rằng sự chia sẻ Ngày Phong Thánh đã là một biến cố vui mừng trong Năm Thánh Mẫu này.

Hồng Y Bênađô Law
Tổng Giám Mục Boston, MA


Tôi bảo đảm rằng tôi hiện diện với anh chị em trong tinh thần khi mừng kính lễ Phong Thánh 117 Vị. Đức Tin mạnh mẽ và sự tốt lành của người Công Giáo Việt Nam chiếu sáng như hải đăng cho mọi người được nhìn thấy. Tôi nguyện chúc người Việt Nam tiếp tục làm chứng nhân cho Chúa Kitô và cầu nguyện cho Hòa Bình và Công Lý trên thế giới.

Hồng Y O'Connor
Tổng Giám Mục Nữu Ước


Chúng tôi khen ngợi Đức Tin và lòng trung tín từ truyền thống của quê hương các bạn. Tất cả chúng tôi mắc nợ các bạn một món nợ to lớn khi các bạn mang Đức Tin và Truyền Thống đến để làm giầu cho đời sống và văn hóa của chúng tôi. Lễ Phong Thánh mới đây cho 117 Vị Tử Đạo Việt Nam tại Roma đã chiếu sáng trên chúng tôi sức mạnh và lòng tín trung trong việc theo chân Chúa Kitô và Mẹ Ngài. Chắc chắn máu các Thánh Tử Đạo là hạt giống sinh người Kitô hữu đã được chứng minh một lần nữa ngay trong người Việt Nam.

John May
Tổng Giám Mục St. Louis, MO
Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Hoa Kÿ


Những vị Tử Đạo Việt Nam đã tuyên xưng Đức Tin cách can đảm. Các Ngài biết rằng đời sống chứng nhân sẽ đòi mạng sống của các Ngài. Nhưng các Ngài vẫn tin vững mạnh vào Chúa Kitô và lời hứa cứu rỗi của Ngài.

Charles Salatka
Tổng Giám Mục Oklahoma City, OK


Tôi đã chọn Thánh Giuse Hiển, một trong những vị Tử Đạo Việt Nam dể đặt tên cho Giáo Xứ cộng đồng Việt Nam tại đây. Đố với chúng tôi hình như đây là Giáo Xứ đầu tiên trên thế giới mang tên Ngài. Tôi tin rằng gương sáng của các Thánh Tử Đạo Việt Nam ban sức mạnh và lòng can đảm cho cộng đồng Công Giáo Việt Nam chúng tôi.

John Roach
Tổng Giám Mục St. Paul Minneapolis, MN


Lễ phong Hiển Thánh cho các vị Tử Đạo Việt Nam vừa qua đã là một gương mẫu vô giá về Đức Tin. Đức Tin đó được sống cách đầy đặn và trung thành đến nỗi sự chết đã không tách lìa ra được. Sự đóng góp của người Công Giáo Việt Nam cho Đức Tin của người công Giáo Việt Nam thật là một đóng góp vẻ vang.

Daniel Kucera
Tổng Giám Mục Dubuque, IA


117 anh hùng Tử Đạo là những nhân chứng Đức Tin sống động cho người Công Giáo Việt Nam. Tôi rất thán phục người Công Giáo Việt Nam trong việc giữ vững Đức Tin, dù phải trải qua nhiều thử thách cam go. Tôi cũng khen ngợi người Việt Nam đang sống tại đất nước này đã biết dùng sự tự do thờ phượng để xây đắp Giáo Hội Hoa Kÿ.

Joseph Tawil
Tổng Giám Mục Newton, MA (GH. Byzanntine)


Được thúc đẩy bởi cuộc sống và sự chết của các anh hùng Tử Đạo Việt Nam, cộng đồng Việt nam chúng ta tiếp tục theo chân các vị Thánh cao sang vĩ đại này cách vô vị lợi. Do thành qủa các Ngài, anh chị em biết các Ngai, và bởi sự chết của các Ngài, anh chị em biết Đức Tin của các Ngài. Các Ngài đã nêu cao niềm tin cho một mùa gặt phong phú ở đây (Hoa Kÿ) cũng như tại quê hương (Việt Nam) các Ngài.

Philip M. Hannan
Tổng Giám Mục New Orleans, LA


Thật là đặc ân và hân hạnh cho tôi được với hàng chục ngàn người Công Giáo Việt nam tại Roma ngày 19-6-1988. Kỷ niệm này sẽ còn lưu lại mãi trong ký ức của tôi. Các vị Tử Đạo Việt Nam là biểu tượng thật trong sáng Đức Tin của người Công Giáo Việt Nam sâu xa chừng nào. Niềm vui trên nét mặt của nhiều người Việt Nam trong ngày Lễ Phong Thánh là điều mà không bao giờ tôi có thể quên được.

John Leibrecht
Giám Mục Springfield-Cape Girardeau, MO


Giáo Hội tiếp tục lớn mạnh và kiên cường nhờ đời sống và sự chết của các vị Tử Đạo nam nữ, các Ngài đã bỏ mình vì Đức Tin. Những năm đã qua là những năm thử thách cho người Việt Nam. Đã có những chiến tranh tàn bạo, mất nhà cửa và gia đình, nhiều người bó buộc phải ra đi tìm sự an toàn và cuộc sống mới nơi đất khách quê người. Dầu vậy, tất cả những khủng hoảng và khó khăn ấy, tinh thần và Đức Tin của người Việt không bị tan vỡ, nhưng càng được vững mạnh. Niềm tin của tôi là, máu của những người vô tội, nhất là của các vị Thánh Tử Đạo, đã nâng đỡ anh chị em.

Phillip F. Straling
Giám Mục San Bernadino, CA


Cuộc phong Thánh cho các Thánh Tử Đạo Việt Nam đã góp phần lớn lao cho niềm tin vững mạnh của người Việt Nam. Bằng chứng của 117 vị Tử Đạo hẳn là nguồn mạch can trường của một dân tộc phải đương đầu với những thử thách khắt khe nhất, mà niềm tin của họ vào Chúa Kitô và Giáo Hội Công Giáo vẫn không bị giao động.

Joseph Florenza
Giám Mục Houston-Galveston, TX


Việc Giáo Hội chính thức nhìn nhận sự thánh thiện anh hùng của các vị Tử Đạo là một đóng góp vào niềm tin và sự dâng hiến lớn lao của người Việt Nam. Các vị Thánh Tử Đạo này diễn tả những hy sinh, những thương tâm và kkhổ cực của người Việt Nam vì niềm tin mà họ rất quí trọng, không chỉ trong những năm qua mà ngày cả trong những ngày này. Họ là gương mẫu và khích lệ cho chúng tôi.

Bernard Ganter
Giám Mục Beaumont, TX


Báo Los Angeles Times, Hoa Kÿ
ngày 20 tháng 6 năm 1988

Vatican (UPI) - Bất chấp sự phản đối đến độ cay cú của chính phủ cộng sản Việt Nam, hôm qua Chúa nhật, Đức Gioan Phaolô II đã tôn phong Hiển Thánh 117 vị Chân Phước Tử Đạo Việt Nam, một cuộc phong Thánh tập thể lớn nhất trong lịch sử Giáo Hội Công Giáo.

Hơn 30,000 giáo lữ trong đó có khoảng 10 ngàn người Việt ở hải ngoại đã tuôn về công trường Thánh Phêrô để tham dự một thánh lễ ngoài trời. Cuộc lễ kéo dài hơn 3 tiếng đồng hồ dưới bầu trời sấm chớp và một cơn mưa rào vắn.

Các Thánh Tử Đạo vừa được tôn phong gồm 96 vị linh mục và giáo hữu Việt nam, 11 vị Thừa Sai thuộc Dòng Đa Minh Tây Ban Nha và 10 vị Thừa Sai người Pháp thuộc Hội Thừa Sai Balê, các ngài đã bị tra tấn và bị xử tử vì không chịu bỏ đạo,t từ 1745 đến 1862 ... Theo Hà nội thì việc Phong Thánh này đã làm cho mối liên lạc giữa nhà cầm quyền cộng sản và Giáo Hội Việt Nam thêm căng thẳng. Nhà Cầm Quyền Việt Nam Cộng Sản đã kết án nhiều vị Tử Đạo là tay sai của đế quốc, đã lót đường cho nước Pháp thôn tính Việt Nam năm 1884. Ông Nguyễn Quang Huy, đặc trách tôn giáo vụ Hà nội, hôm tháng 3 vừa qua cho rằng việc Phong Thánh đã trở nên chướng ngại vật cho mối liên lạc giữa Nhà Cầm Quyền Việt Nam với Vatican. Đáp lại, Đức Giáo Hoàng đã kêu gọi chấm dứt sự đàn áp tôn giáo tại Việt Nam trong thời hiện đại, Ngài nói: Người Công Giáo Việt Nam Luôn trung thành với tổ quốc cũng như với Giáo Hội. Họ cảm thấy họ luôn là người Việt Nam chính hiệu, trung thành với Đất Nườc của họ. Họ cũng muốn tiếp tục là những đồ đệ chân chính của Chúa Kitô. Ở Việt Nam, đài phát thanh Hà nội đã đọc lệnh của chính phủ cấm người công giáo cử hành lễ Phong Thánh này vì ngày ấy trùng hợp với ngày chính quyền Việt Nam Cộng Hòa mừng ngày Quân Lực.

Đài phát thanh cũng loan đi lời Đức Cha Huÿnh Đông Các, Giám Mục địa phận Qui Nhơn, trong thư luân lưu của Ngài rằng: "Chúng ta sẽ mừng long trọng vào một Chúa Nhật khác được chính quyền cho phép".

Đài phát thanh Vatican đã truyền thanh về Việt Nam cuộc lễ Phong Thánh này, và đài Veritas đã truyền thanh lại từ Manila.

Các giới chức tại Vatican cho biết cuộc lễ Phong Thánh hôm nay là cuộc phong thánh tập thể lớn nhất. Trước đây, vào năm 1984 cũng đã có một cuộc phong thánh tập thể như vậy tại Seoul cho 103 vị Thánh Tử Đạo tại Đại Hàn.

Đức Giáo Hoàng tuyên bố lúc này Ngài cảm thấy gần gũi một cách mật thiết sâu xa với sáu triệu người Công Giáo Việt Nam (10% dân số). Ngài nói tiếp: Cũng như hàng ngàn tín hữu trong các thế kỷ trước đã đi theo Chúa Kitô thì ngày nay cũng còn có nhiều người đang xả thân làm việc lắm lúc trong âu lo với một ước vọng duy nhất là được bền đỗ trong vườn nho của Chúa.

Đức Giáo Hoàng Giaon Phaolô II đã ca ngợi sức sống mãnh liệt oai hùng của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam, sức cường tráng, kiên nhẫn và khả năng để đối diện với tất cả mọi khó khăn và để rao truyền Chúa Kitô.


Báo Le Figaro, Paris
ngày 20 tháng 6 năm 1988
(Joseph Vandrisse)

Vatican - Hôm Chúa Nhật, tại Rôma, khi phong Hiển Thánh cho 117 Đấng Tử Đạo tại Việt Nam vào cuối thế kỷ XVIII và thế kỷ XIX, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã tưởng nghĩ đến thảm kịch mà Giáo Hội Việt Nam đã trải qua thời ấy và ngày nay còn đang diễn ra.

Chính phủ Viẹt Nam đã không cho phép bất cứ một cuộc hành hương nào từ Việt Nam đến Roma trong dịp đại lễ Phong Thánh này, ngay cả Đức Hồng Y Trịnh Văn Căn, Tổng Giám Mục Hà nội cũng không được phép tới Rôma, mặc dầu tuần qua, tại Mạc Tư Khoa, Ngài đã được bồ nhiệm vào phái đoàn Công Giáo tham dự cuộc lễ kỷ niệm 1000 năm Giáo Hội Công Giáo tại Nga sô.

Trong Thánh Lễ đại triều, Đức Thánh Cha đã tuyên bố rằng đoàn Tử Đạo Việt Nam đông đảo đã cho Ngài một dịp vui mừng để trình bày cho Giáo Hội toàn cầu sức sống mãnh liệt và uy hùng của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam, sức cường tráng, sự kiên nhẫn và khả năng đương đầu với tất cả mọi khó khăn và để rao truyền Chúa Kitô.

Dưới chế độ cộng sản, tất cả mọi liên lạc với thế giới bên ngoài đều rất đỗi khó khăn. Trong số thống kê chính thức của Tòa Thánh Vatican con số giáo dân không ghi chính xác được. Chỉ có những nguồn tin lẻ tẻ tới được Rôma mà thôi. Do đó người ta được biết năm 1987 có 56 linh mục Dòng Đa Minh Lyon còn có một Phụ Tỉnh tại Việt Nam. Các người Pháp cũng như các linh mục thuộc Hội Thừa Sai Balê đều đã bị trục xuất ngay sau khi cộng sản cướp được chính quyền. Hiện tại, nguồn tin bán chính thức cho biết ở Việt Nam còn khoảng 40 Giám Mục cho một Giáo Hội gần sáu triệu tín hữu, gần 10% dân số.

Ngày 10 tháng 5 năm 1985 khi bay từ Port Moresby (Papouasie) đến Bangkok, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã gửi một tín thư đến toàn dân Viẹt Nam, chúc cho toàn dân được phát triển về mọi phương diện, kể cả những khát vọng về tôn giáo trong một bầu khí an hòa vói các dân tộc khác.

Như Những Người Tự Do...

Đức Thánh Cha đã nhắc lại rằng Phúc Âm của Chúa đòi hỏi con người tuân hành các định chế, xử sự như những con người tự do, tôn trọng mọi người, tôn trọng quyền bính. Sự kiếm tìm công ích cho đất nước là bổn phận của người công dân Công Giáo trong sự tự do tuyên bố chân lý của Chúa.

Hơn 10 ngàn người Việt nam ở hải ngoại trong đó có nhiều người từ nước Pháp đã tề tựu về Rôma để dự đại lễ tôn phong Hiển Thánh cho 96 Đấng Tử Đạo Việt Nam. Có 10,000 giáo lữ tới từ Tây Ban Nha 11 vị Thánh Tử Đạo được tôn phong hôm nay là người Tây Ban Nha. 3,000 người Pháp cũng đã tới Rôma để tôn vinh 10 vị Thánh Tử Đạo là đồng hương và đồng bào của họ trong số đó Vị Thánh được biết đến nhiều hơn cả là Thánh Théophane Vénard, linh mục thuộc Hội Thừa Sai Balê, sinh quán tại Poitiers, tử đạo ngày 2 tháng 2 năm 1861 khi vừa mới 32 tuổi. Bảy Giám Mục Pháp và Cha Jean Paul Bayzelon, Bề Trên Tổng Quyền Thừa Sai Ngoại Quốc đã đồng tế với Đức Thánh Cha trong Thánh Lễ đại triều.


Báo Le Monde, Paris
ngày 21 tháng 6 năm 1988
(Jean Claude Pomoti)

Gioan Phaolô II đã phong Thánh cho 117 vị Tử Đạo đã chết vì đức tin tại Việt nam vào cuối thế kỷ XVIII và thế kỷ XIX. Trong số 117 vị thì có 96 Vị là người Việt Nam, 11 Vị người Tây Ban Nha và 10 Vị người Pháp. Khoảng 10 ngàn người Việt Nam đã đến Rôma dự Lễ. Đài phát thanh Hà Nội đã đọc lệnh truyền cho người Công Giáo Việt Nam khoảng từ 4 đến 5 triệu trên tổng số 64 triệu dân không được mừng lễ này trong ngày Phong Thánh (19-6) vì ngày này trùng hợp với Ngày Quân Lực xưa của Chính Quyền Việt Nam Cộng Hòa. Chính Phủ Cộng Sản Việt Nam cho hàng Giáo Phẩm Việt nam biết là Chính Phủ sẵn sàng chấp thuận cho mừng ngày Phong Thánh vào một Chúa Nhật khác.

"Lệnh Trời" Và "Luật Bồ Đào Nha"

Việc truyền giáo tại Việt Nam được khởi sự từ năm 1615 do hai nhà truyền giáo Dòng Tên Chúa Giêsu trong đo có một người quốc tịch Bồ Đào Nha. Năm 1624, Cha Alexandre de Rhodes đến Việt nam. Danh Ngài được hậu thế lưu truyền vì công lớn đã sáng lập ra chữ quốc ngữ Việt theo mẫu tự Latinh. Khi ngài đến miền Nam Việt Nam thì ở đó đã có sẵn một cộng đoàn ít trăm người Công Giáo. Thời ấy, dưới triều Nhà Lê, nước Việt bị phân chia: Chúa Trịnh ở miền Bắc, Chúa Nguyễn ở miền Nam. Cuối thế kỷ XVIII Chúa Nguyễn được sự giúp đỡ của Tây Phương, trong số đó có Giám Mục Pigneau De Behaine, đã thống nhất hai miền Nam Bắc. Năm 1802 vua Gia Long lên ngôi lập triều đại Nhà Nguyễn mà Bảo Đại là vị vua cuối cùng hiện sống lưu vong ở Pháp.

Trước thời thuộc địa Pháp, Việt Nam là một xứ ảnh hưởng truyền thống Khổng Giáo với chế độ quan lại. Các quan chức được tuyển chọn qua các khoa thi. Và cũng như ở Trung Hoa, vua là người lãnh nhận "lệnh trời" để trị dân. Cha Jean Mais thuộc Hội Thừa Sai Balê đã sống 10 năm ở Việt Nam tóm tắt khéo điều mà Paul Mus đã viết rất dài trong tác phẩm của ông nhan đề "Sociologie d'une guerre" (Le Seuil, 1952) như sau: Thế giới sống của người dân Việt được phản ảnh trong các yếu tố TRỜI, quyền năng ban ơn, XÃ HÔI mà chất liệu nối kết là việc thờ cúng tổ tiên, VUA là "con TRỜI" bao lâu còn giữ được sự hòa hợp giữa trật tự vũ trụ và trật tự xã hội.

Cho nên khi phải đối diện với việc rao truyền Phúc Âm, các vua quan đã can thiệp vào trước tiên là để bảo đảm cho một trật tự xã hội đang cảm thấy bị đe dọa, và như vậy là bất kể những mối liên lạc đôi khi tốt đẹp họ có đối với các Thừa Sai. Kitô Giáo bị xem là Đạo ngoại lai cả về nguồn gốc cả về nội dung. Thời ấy người ta dùng một tiếng chung để gọi là "Luật của người Bồ Đào Nha". Vậy thì không cần đợi chờ sự đe dọa bị người Pháp thôn tính, ở hậu bán thế kỷ XIX, trật tự xã hội và chính trị cảm thấy bị đe dọa bởi một tôn giáo đang thiết lập một trật tự mới, xa lạ và nguy hiểm.

Người Công Giáo luống công tuyên bố mình tùng phục nhà vua. Các vua quan áp đảo họ phải bỏ "Luật của người Bồ Đào Nha" đang du nhập vào xứ sở một vị Thần khác trong khi các vua chúa được xem như Thiên Tử, một trật cũng là Thượng Đế và là Quan Án Tối Cao. Nhiều quan chức và vua chúa không phải không công nhận lòng tận tụy của người Công Giáo. Nhưng vấn đề không phải là ở chỗ đó.

Những cuộc bách hại đạo xảy ra rất sớm và kéo dài, xen kẽ với những thời kÿ yên tĩnh. Thường thì người Công Giáo bị nghi oan là đã tham gia vào các cuộc dấy loạn. Theo luật chung, trong giai đoạn trước khi bị đô hộ, phải bỏ đạo (bước qua Thánh Giá) hoặc là chết. Mà trước khi chết phải chịu bao nhiêu tra tấn và cực hình. Ở thế kỷ XVII có 110 Vị chết vì Đức Tin.

Bách Hại Toàn Diện

Lần đầu tiên, năm 1843 rồi năm 1847 tàu chiến Pháp vào cửa Đà Nẵng và bắt buộc nhà vua phải thả các Thừa Sai người Pháp. Các cuộc bắt bớ lại càng gia tăng. Sau cái tội theo phong tục ngoại lai nay lại thêm một tội thông đồng với lực lượng ngoại quốc sau khi bị "hủ bại". Người Công Giáo Việt Nam cũng như các Thừa Sai Pháp đã muốn tránh xa cái bẫy của sự bảo vệ từ bên ngoài.

Từ năm 1852, cuộc bắt đạo qui mô toàn diện dưới triều vua Tự Đức. Người Công Giáo mất công tỏ ra mình là con dân trung thành và yêu nước. Năm 1859, một năm trước lệnh "Phân sáp" người Công Giáo, vua Tự Đức ra chiếu chỉ rằng những người giữ Đạo này đã cấu kết thành một xã hội riêng biệt, và cho dầu họ không công khai làm loạn, nhưng mà rõ ràng là trong tận đáy lòng đã kết thân với bè đảng của một vương quốc khác.

Năm 1862, Việt Nam bị buộc phải nhường cho Pháp 3 tỉnh miền Đông Nam Bộ, một hiệp ước đánh dấu cho bước đầu của sự thôn tính, sau đó người Công Giáo được hưởng một sự ân xá có giới hạn. Dĩ nhiên cũng còn có những cuộc bách hại tiếp theo, nhưng tất cả các Chân Phước Tử Đạo tại Việt nam được phong Hiển Thánh hôm Chúa Nhật đều thuộc về giai đoạn trước năm 1862.

Ngày nay người Kitô hữu Việt Nam kể cả khoảng 200,000 người Tin lành đang ở trong một giai đoạn tế nhị. Trước năm 1975, ở những nơi tập trung đông người Công Giáo, nhất là những người Công Giáo Miền Bắc di cư năm 1954-1955, đã là những người đi hàng dầu trong việc chống cộng sản. Từ sau ngàySàig Sàigòn sụp đổ, hàng Giáo Phẩm Công Giáo Việt Nam đã phải giữ một mối liên lạc rất đỗi khó khăn với chế độ cộng sản. Từ Đại Hội Đảng CSVN kÿ VI, tháng 12 năm 1986, những sự liên lạc được nới rộng ra đôi chút, không kể một ít cuộc truy tố và kết án các Tu sĩ. Hà Nội đã phản đối việc Phong Thánh. Lý do họ nại ra để phản đối là người Công Giáo đã có liên hệ với đế quốc Pháp, ít là trong nhiều trường hợp. Sự xung khắc giữa các bổn phận nơi người Công Giáo, sự nghi kỵ của nhà cầm quyền CSVN, một yếu tố trong đường khổ vải trên khung cửi lịch sử vẫn còn.

Muc LucGia Trang CTTDVNGia Trang CTTDVN